Ödeme imkanı ortadan kalkmamış isteğe bağlı prim borçları aftan yararlanıyor

|Posta Gazetesi| |19.03.2011|

Soru: İsteğe bağlı prim borcu olanlar yeni çıkan torba yasasından faydalanabilirler mi? Yaralanabilirse ne yapmak gerekiyor. Ne gibi karı oluyor?

Behiye KÜÇÜKDEMİRALP

Cevap: Toplumda Af Kanunu olarak  adlandırılan  6111 sayılı yasa yapılan düzenlemeye göre; Kasım 2010 ve önceki aylara ilişkin olup, bu kanunun yayımlandığı 25 Şubat 2011 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde, bu tarihe kadar ödenmemiş ve 2 Mayıs 2011 tarihi itibariyle ödenme imkânı ortadan kalkmamış olan isteğe bağlı sigorta prim borçları aftan şu şekilde yararlanıyor.

-Af Kanunun yayımlandığın 25 Şubat 2011 tarihini izleyen 2 nci ayın sonu olan 2 Mayıs 2011 e kadar aftan yararlanmak için yazılı başvuruda bulunmak,

-Borç asıllarının tamamı ile,

-Prim borcunun vade tarihinden, af kanunun yayımlandığı 25 Şubat 2011 e kadar geçen süre için enflasyon oranın (TEFE/ÜFE aylık değişim oranlarında) hesaplanacak olan tutarı(gecikme bedelini),

-Af kanunun yayımlandığı tarihi takip eden tarihi izleyen 4 ncü ay sonu olan 30 Haziran 2011 Perşembe günü mesai saati sonuna kadar ödemeleri halinde, başkaca ilave bir bedel ödenmeden;

-İlk taksitini 30 Haziran 2011 Perşembe günü mesai saati sonuna kadar olmak üzere ikişer aylık dönemler halinde, 12 ayda 6 eşit taksitte ödenmesi halinde yüzde 5, 18 ayda 9 eşit taksitte ödenmesi halinde yüzde 7, 24 ayda 12 eşit taksitte ödenmesi halinde yüzde 10, 36 ayda 18 eşit taksitte ödenmesi halinde yüzde 15 oranında faizle  birlikte ödenmesi halinde,

-Gecikme cezası ve gecikme zammı gibi feri alacakların tamamının,

tahsilinden vazgeçilecek. Yani silinecek.

Raporu kurum sağlık kurulu onaylarsa emekli olursunuz

Soru: 1956 doğumluyum. Bağ-Kura 3670 gün prim ödedim. Yüzde 60 iş göremez raporu aldım ve malulen emeklilik için başvurdum. Emekli olabilir miyim?

Hüseyim ALTUN

Cevap: Malulen emekli olmak için; 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ve en az yüzde 60 işgücü kaybı raporu gerekiyor. Süre ve prim sorununuz olmadığından almış olduğunuz rapor Kurum Sağlık Kurulunca onaylanması halinde malulen emekli olabilirsiniz.

Baba oğlunun kullandığı işyerinden kira almasa da vergi ödemek zorunda

Soru: Kiracımı çıkarttığım dükkanımda oğlum iş yapacak. Oğlumdan kira almayacağım. Saha önce kiracıdan aldığım kirayı beyan ediyordum. Ayrıca kiracı ödediği kiradan yüzde 20 vergi keserek vergi dairesine yatırıyordu. Oğlum kira ödemediğinde göre vergi kesme işi ne olacak? Bu konuda yapmamız gereken başka bir işlem var mı? Cezalı duruma düşmek istemiyoruz.

Cengiz ŞİMŞİR

Cevap: 1) Oğlunuz nakden ve hesaben kira ödemediğinizden, gelir vergisi stopajı(kesintisi) yapmayacak, kira stopajından dolayı muhtasar beyanname vermeyecek.

2)Oğlunuzdan kira almasanız da, işyerinin “emsal kira bedeli” üstünden kira beyanında bulunacak ve gelir vergisi ödeyeceksiniz. Emsal kira bedeli  işyerinin emlak vergi değerinin yüzde 5’ idir. Örneğin, kira almadığınız dükkânın emlak vergi değerinin 600.000 TL olduğunu varsaydığımızda,  emsal kira bedeli olarak 30.000 TL( 600.000 x yüzde 5) beyan edecek ve hesaplanan gelir vergisini ödeyeceksiniz.

Torba yasada doğum borçlanmasına ilişkin düzenleme bulunmuyor

Soru: Eşimin şuan itibariyle hiç sigortası yok. Yeni çıkan torba yasa ile doğum borçlanmasından yararlanabilir mi?

Erdoğan TÜRK

Cevap: 25 Şubat 2011 de yürürlüğe giren Torba yasada doğum borçlanmasına ilişkin bir düzenleme bulunmuyor. Eşiniz Torba yasadan yararlanarak doğum borçlanması yapamaz.

Anonim Şirket ortakları Bağ-Kur kapsamında değil 

Soru: 31.10.1959 doğumluyum. SSK giriş tarihim 24.7.1976 yaklaşık 2200 gün ödenmiş prim günüm var. Askerliğimi 1985 yılında yaptım. Ayrıca 1993-2000 yılları arasında anonim şirket ortaklığım var. Bu ortaklığım ticaret sicil gazetesinde mevcut. Fakat Bağ-Kur tescili(ilk başlangıcı yapılmamış).Bu durumda son torba yasa kanunundan faydalanıp geriye dönük bu anonim şirket ortaklığından doğan Bağ-Kur müracaatı yapılıp geçmiş bu dönemi borçlanabilir miyim? Bu mümkün değilse askerlik borçlanmasını yapıp ne zaman ve hangi şartlarla emekli olabilirim?

Ayhan BULUÇ

Cevap: Anonim şirket ortaklarının Bağ-Kur sigortalısı olma zorunluluğu bulunmuyor. Anonim şirketlerin yönetim kurulu başkanları, yönetim kurulu üyelerinin Bağ-Kurlu olma zorunluluğu var. 1 Ekim 2008 tarihine kadar olan uygulamada  anonim şirketlerin kurucu ortakları Bağ-Kurlu olmak zorundaydılar. Ancak kurucu ortaklar için Bağ-Kurlu olma zorunluluğu 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren kaldırıldı. 

Muhtemelen anonim şirket yönetim kurulu üyesisiniz. Bağ-Kurlu olma zorunluluğunuz var. Ancak belirttiğiniz dönem için, Bağ-Kura süresi içinde kayıt ve tescilini yaptırmayanlara, 2 Ağustos 2003 tarihinden 2 Şubat 2004 tarihine kadar vergi kaydı ibraz ederek kayıt imkânı sağlandı. Bu tarihe kadar kayıtlarını yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü 4 Ekim 2000 tarihinden itibaren başlatıldı. Sonuç olarak, 1993 den Bağ-Kura kayıt yaptıramazsınız. Torba yasada da bu durumun aksine, yani geriye yönelik olarak Bağ-Kur kaydına imkân sağlayan bir düzenleme bulunmuyor.

8 Eylül 1999 tarihi itibariyle 23 yıldan fazla süredir sigortalı olduğunuzdan eski yasa şartlarıyla emekli olacaksınız. Eski yasaya göre yaş haddinden emekli olmak için; 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 55 yaş şartlarına tabisiniz. Askerlik sürenizi borçlanmanız halinde priminiz 2800 güne yükselir. 800 gün daha prim ödeyerek, toplam prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 55 yaşınızı dolduracağınız 31 Ekim 2014 tarihinde emekli olabilirsiniz. 

Çalışmayan eşe yüzde 60 kız çocuğuna yüzde 30 aylık bağlanır

Soru: Eşim 13 yıllık öğretmen. 2,5 yıl Almanya’da görevlendirildi. Bu görev esnasında izine Ankara ya geldi ve vefat etti. Ayrıca önceki evlilikten 16 yaşında kızı var. Bu durumda özlük hak dağılımı nasıl oluyor.

Serdar ATAY

Cevap: Emekli Sandığı tabi değilseniz eşinizin aylığının yüzde 60 ı size, yüzde 30 u kızına bağlanır. Şayet Emekli Sandığı tabiyseniz eşinizin aylığının yüzde 50 si size, yüzde 30’u de kızınıza bağlanır.

Fesih haklıda olsa işveren kullanılmayan izin sürelerinin ücretini ödemek zorunda

Soru: İş kanununun 25/2 mad. ile tazminatsız iş akdi fesih edilen kişinin, geçmişte kullanmadığı izin ücretlerini talep etme hakkı var mıdır?

İlk NUR

Cevap: İşverenin; İş Kanunun 25 nci maddesinin birinci fıkrasının “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” başlıklı II nolu bendinde yer alan nedenlerle iş akdini haklı nedenle derhal fesih etmesi halinde, işçinin ücret alacağı,  fazla çalışma ücreti ve tüm çalışma süresi içinde kullanmadığı yıllık izinlerin ücretini ödemesi  gerekir. Kullanılmayan izin sürelerinin ücreti, iş akdinin fesih edildiği tarihindeki ücret üstünden hesaplanır.