İÇİNDEKİLER

 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

BÖLÜNME TANIMI, NEDENLERİ VE TÜRLERİ

 

1. GİRİŞ.................................................................................................................................... 15

2. BÖLÜNME TANIMI, NEDENLERİ VE TÜRLERİ............................................................... 17

2.1. Genel Açıklama........................................................................................................... 17

2.2. Tanımlar...................................................................................................................... 19

2.3. Bölünmenin Nedenleri................................................................................................. 21

2.3.1. Mali Nedenler...................................................................................................... 22

2.3.2. İktisadi.................................................................................................................. 22

2.3.3. Teknik Nedenler.................................................................................................. 23

2.4. Bölünme Türleri........................................................................................................... 23

2.4.1. Tam Bölünme...................................................................................................... 23

2.4.2. Kısmi Bölünme.................................................................................................... 24

2.4.3. Devralma veya Yeni Kuruluş Yolu İle Bölünme.............................................. 25

2.4.4. Asimetrik Bölünme............................................................................................. 25

2.4.5. Simetrik Bölünme............................................................................................... 25

 

İKİNCİ BÖLÜM

TÜRK HUKUKUNDA BÖLÜNME İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER VE BÖLÜNME PROSEDÜRÜ

 

3. TÜRK HUKUKUNDA BÖLÜNME İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER VE BÖLÜNME PROSEDÜRÜ            26

3.1. Genel Açıklama........................................................................................................... 26

3.2. Türk Ticaret Kanunu Açısından Bölünme................................................................... 28

3.2.1. Kısmi Bölünmede Sermaye Azaltılması........................................................... 29

3.2.2. Sermaye Artırılması............................................................................................ 30

3.2.3. Yeni Şirket Kurulması........................................................................................ 31

3.2.4. Alacaklıların Korunması..................................................................................... 31

3.2.5. Ara Bilânço Hazırlanması.................................................................................. 31

3.2.6. Denetim................................................................................................................ 31

3.2.7. Pay Sahiplerinin ve Diğer İlgililerin Hakları..................................................... 32

3.2.8. Bölünme Sözleşmesi.......................................................................................... 32

3.2.9. Bölünme Sözleşmesinin İçeriği........................................................................ 32

3.2.10. Bölünme Kararı................................................................................................. 34

3.2.11. Mal Varlığının Devralan Şirket Adına Tescili................................................ 34

3.2.12. Ticaret Siciline Tescil ve Geçerlilik................................................................. 34

3.3. 4684 Sayılı Kanun İle Yapılan Düzenlemeler.............................................................. 34

3.3.1. Genel Açıklama................................................................................................... 34

3.3.2. Yasal Düzenleme................................................................................................ 35

3.3.3. Tam Bölünme Hükümlerinin İşlerliği................................................................ 37

3.4. 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda Yer Alan Düzenlemeler............................ 39

3.5. Sermaye Piyasası Mevzuatında Yer Alan Düzenlemeler......................................... 40

3.5.1. Genel Açıklama................................................................................................... 40

3.5.2. Bölünme İşlemlerinde Esaslar........................................................................... 41

3.6. Diğer Düzenlemeler.................................................................................................... 44

3.7. Avrupa Birliği Direktiflerinde Bölünme......................................................................... 45

3.7.1. Devralma Yolu ile Bölünme............................................................................... 45

3.7.2. Yeni Şirketler Kurulması Yoluyla Bölünme..................................................... 45

3.7.3. Bölünmeye İlişkin Diğer Hususlar.................................................................... 46

3.8. Türk Ticaret Kanunu Tasarısında Öngörülen Düzenlemeler...................................... 48

3.8.1. Genel Açıklama................................................................................................... 48

3.8.2. Bölünme Türleri.................................................................................................. 49

3.8.3. Geçerli.................................................................................................................. 50

3.8.4. Ortaklık Paylarının ve Haklarının....................................................................... 50

3.8.5. Sermayenin Azaltılması..................................................................................... 51

3.8.6. Sermaye Artırımı................................................................................................. 52

3.8.7. Yeni Kuruluş....................................................................................................... 53

3.8.8. Ara Bilânço.......................................................................................................... 53

3.8.9. Bölünme Sözleşmesi ve Bölünme Planı.......................................................... 53

3.8.10. Bölünme Sözleşmesinin ve Bölünme Planının İçeriği................................. 54

3.8.11. Bölünmenin Dışında Kalan Malvarlığı............................................................ 55

3.8.12. Bölünme Raporu............................................................................................... 55

3.8.13. Bölünme Planının ve Bölünme Raporunun Denetlenmesi.......................... 56

3.8.14. Bölünme Kararı................................................................................................. 57

3.8.15. Alacaklıların Korunması................................................................................... 58

3.8.16. Bölünmeye Katılan Ortaklıkların _kinci Derecede Sorumluluğu................ 58

3.8.17. Ortakların Kişisel.............................................................................................. 59

3.8.18. Ticaret Siciline Tescil ve Geçerlilik................................................................. 59

3.9. Bölünme İşlemlerinin Genel Olarak Prosedürü.......................................................... 60

3.9.1. Bölünme İşlemi Tarafları Arasında Görüşmeler ve Bu Konuda Anlaşmaya Varılması         60

3.9.2. Yetkili Organların Ön Kararları.......................................................................... 60

3.9.3. Bölünme Sözleşmesi veya Planı....................................................................... 60

3.9.4. Bilirkişi İncelemesi ve Değer Tespiti................................................................. 61

3.9.5. Bölünmeye Esas Alınacak Bilânço................................................................... 61

3.9.6. Bölünmenin Yetkili Organlarca Onaylanması................................................. 62

3.9.7. Ticaret Siciline Tescil ve İlan............................................................................. 62

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU UYARINCA BÖLÜNME

 

4. 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU UYARINCA BÖLÜNME...................... 63

4.1. Tam Bölünme............................................................................................................. 63

4.1.1. Genel Açıklama................................................................................................... 63

4.1.2. Tam Bölünme Hükümlerinin Uygulanabilirliği................................................ 64

4.1.3. Tam Bölünmenin Genel Şartları........................................................................ 66

4.1.3.1. Bölünen ve Devralan Şirketlerin Sermaye Şirketi Olması.................... 66

4.1.3.2. Bölünen ve Devralan Şirketlerde Tam Mükellefiyet Şartı.................... 67

4.1.3.3. Bölünen Şirketin Mal Varlığı, Alacak ve Borçlarını Devretmesi.......... 68

4.1.3.4. Bütün Mal Varlığı, Alacak ve Borçların Mukayyet Değeri ile Devri..... 68

4.1.3.5. Devralan Sermaye Şirketlerinin Mevcut veya Yeni Kurulmuş Olması 70

4.1.3.6. Bölünen Şirket Ortaklarına Devralan Şirket Sermayesinden Pay Verilmesi               71

4.1.3.7. Bölünme Beyannamesi Verilmesi........................................................... 73

4.1.3.8. Bölünme Halinde Tahakkuk Eden Vergilerin Ödenmesi..................... 74

4.1.3.9. Bölünme Halinde Peşin Ödenen Vergiler.............................................. 75

4.1.4. Tam Bölünmede Özellikli Hususlar.................................................................. 76

4.1.4.1 İktisadi ve Teknik Bütünlük Kavramı....................................................... 76

4.1.4.2. Tam Bölünme Sonrasında Ortaya Çıkan Kıymetlerin Durumu............ 78

4.1.4.3. Tam Bölünme Halinde Zarar Mahsubu.................................................. 78

4.1.4.4. Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin Süresinde Verilmiş Olması........ 79

4.1.4.5. Tam Bölünme Durumunda Değiştirme Biriminin Tespiti..................... 80

4.1.4.6. Tam Bölünme Tarihine Kadar Varlıkların Değer Değişikliği................ 81

4.1.4.7. Tam Bölünme Durumunda KDV.............................................................. 81

4.1.4.8. Tam Bölünme Durumunda Amortismanlar............................................ 82

4.1.4.9. Tam Bölünme Halinde Yenileme Fonunun Durumu............................. 83

4.1.4.10. Tam Bölünme Nedeniyle İnfisah Eden Kurumların Vergi Borçları... 83

4.1.4.11. Tam Bölünme Sonucu İnfisah Eden Kurumlarda Gayrimenkul ve İştirak Hissesi Satış Kazancı İstisnası Uygulaması.................................................................................................................. 84

4.1.4.12. Öz Sermaye Negatif Olması Durumunda Bölünme............................ 85

4.1.5. Örnek Uygulama................................................................................................. 86

4.2. Kısmi Bölünme............................................................................................................ 88

4.2.1. Genel Açıklama................................................................................................... 88

4.2.2. Kısmi Bölünmenin Genel Şartları..................................................................... 89

4.2.2.1. Bölünen ve Devralan Şirketlerin Sermaye Şirketi Olması.................... 89

4.2.2.2. Bölünen ve Devralan Şirketlerde Tam ve Dar Mükellefiyet Şartı........ 90

4.2.2.3. Devralan Sermaye Şirketlerinin Mevcut veya Yeni Kurulmuş Olması 90

4.2.2.4. Üretim ve Hizmet İşletmelerinin Ayni Sermaye Olarak Konulması...... 92

4.2.2.5. Borçların Devredilmesi Halinde Devre Konu Net Değerin Sıfır veya Negatif Olması 94

4.2.2.6. Üretim ve Hizmet İşletmelerine Bağlı Taşınmazların Durumu.............. 97

4.2.2.7. Üretim ve Hizmet İşletmelerinin Belli Bir Kısmının Kısmi Bölünmeye Konu Edilmesi               98

4.2.2.8. Bölünmenin Gerçekleştiği Tarihe Kadar Bölünen Varlıkların Değerinde Meydana Gelecek Değişikliklerin Durumu.................................................................................................................. 100

4.2.2.9. İştirak Hisselerinin Devralan Şirkete Verilmesi................................... 100

4.2.2.10. İştirak Hisselerinin Ortaklara Verilmesi.............................................. 101

4.2.3. Kısmi Bölünmeye Konu Olabilecek İktisadi Kıymetler.......................... 102

4.2.4. Bölünmeye İlişkin Diğer Hususlar........................................................... 103

4.2.4.1. Alınan Hisse Senetlerinin Durumu....................................................... 103

4.2.4.2. Amortisman Uygulaması........................................................................ 105

4.2.4.3. Bölünmelerde Elde Edilen Hisselerin İktisap Tarihi........................... 105

4.2.4.4. Kısmi Bölünmede Zarar Mahsubu........................................................ 106

4.2.4.5. İktisadi Kıymetleri Devralan Kurumların Sorumluluğu....................... 106

4.2.4.6. Sermaye Azaltılması ve Artırılması........................................................ 107

4.2.4.7. Hisse Senetlerinin Devir Yasağı........................................................... 108

4.2.5. Kısmi Bölünmede Özellikli Hususlar.............................................................. 110

4.2.5.1. Kısmi Bölünme Halinde Borçların Devri............................................... 110

4.2.5.2. Kısmi Bölünme Halinde Devreden KDV’nin Durumu......................... 111

4.2.5.3. Kısmi Bölünme Halinde Amortisman Ayrılması................................... 112

4.2.5.4. Kısmi Bölünmede Ortaklara Hisse Verilmesinin Uygulanabilirliği.... 112

4.2.5.5. Kısmi Bölünme Yoluyla Devredilen Kıymetlere Ait Yatırım İndiriminin Durumu         113

4.2.5.6. Bölünme Planı ile Bölünme Tescil Tarihi Arasındaki Gelir Gider Farklarının Durumu              115

4.2.5.7. Borçların Devredilmemesi Halinde Bölünme İşleminin Geçerliliği.... 115

4.2.5.8. Bölünme Halinde Enflasyon Düzeltme Farklarının Durumu............. 117

4.2.5.9. Bölünme Tescil Tarihi ile Fiili Devir Tarihlerinin Farklı Olması......... 118

4.2.6. Kısmi Bölünme Halinde Verginin Ödenmesi................................................. 119

V. SONUÇ.............................................................................................................................. 119

UYGULAMA ÖRNEKLERİ................................................................................................... 124

1. TAM BÖLÜNME................................................................................................................ 124

Ek 1.1. Bölünme Planı Örneği.................................................................................... 124

Ek 1.2. Yönetim Kurulu Karar Örneği....................................................................... 129

Ek 1.3. Genel Kurul Toplantı Tutanak Örneği......................................................... 133

Ek 1.4. Mahkeme Tespit Karar Örneği...................................................................... 134

Ek 1.5. Bilirkişi Raporu Örneği.................................................................................. 135

Ek 1.6. Yeni Kuruluş İçin Ana Sözleşme Örneği.................................................... 139

Ek 1.7. Yeni Kuruluş İçin Tescil Talep Yazısı Örneği............................................. 146

Ek 1.8. Bölünen Şirket Sicil Terkin Talep Yazısı Örneği........................................ 147

Ek 1.9. Bölünen Şirket Sicil Terkin Metni Örneği................................................... 148

Ek 1.10. Yeni Kurulan Şirket Tescil Metni Örneği.................................................. 149

2. KISMİ BÖLÜNME.............................................................................................................. 150

Ek 2.1. Bölünme Planı Örneği.................................................................................... 150

Ek 2.2. Bölünme Sözleşmesi Örneği........................................................................ 159

Ek 2.3. Malzeme Tespit Karar Örneği....................................................................... 165

Ek 2.4. Mali Müşavir Tespit Rapor Örneği............................................................... 167

Ek 2.5. Bilirkişi Raporu Örneği.................................................................................. 170

Ek 2.6. Yeni Kuruluş İçin Ana Sözleşme Örneği.................................................... 186

YARARLANILAN KAYNAKLAR........................................................................................ 195