İŞ KAZASI & MESLEK HASTALIKLARI

İHTİLAFLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI

 

ÖNSÖZ  

İÇİNDEKİLER      

KISALTMALAR CETVELİ    

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ

SOSYAL SİGORTALAR KURUMU UYGULAMASINDAKİ YERİ

 

I-       KAZA VE İŞ KAZASI KAVRAMLARI        

A-   KAZA KAVRAMI    

B-   GENEL OLARAK İŞKAZASI KAVRAMI

C- SOSYAL GÜVENLİK AÇISINDAN İŞ KAZASI KAVRAMI    

1-   Tanım              

2-   Sosyal Güvenlik Anlamında İş Kazasının Şartları   

a-   Sigortalı Olma         

b-   Olayın Kanunda Belirtilen Hallerden Birinde Vuku Bulması          

c-   Sigortalının Olay Sonucunda Hemen veya Sonradan Bir

      Arızaya Uğramış Olması        

D- TRAFİK İŞ KAZALARI          

E- KAÇAK ÇALIŞTIRILANLARIN GEÇİRMİŞ OLDUKLARI İŞKAZASI VE MESLEK HASTALIKLARI     

II-     İSTATİSTİKSEL BAĞLAMDA İŞ KAZALARI          

A-   İŞ KAZASI VEYA MESLEK HASTALIĞI SONUCU ÖLÜMLERİN ÖLÜM SEBEBİNE GÖRE DAĞILIMI            

B-   İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI VAK'ALARININ SİGORTALILARIN YAŞ GRUPLARINA VE CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI               

1-   İş Kazaları      

2-   Meslek Hastalıkları       

C- İŞ KAZALARININ KAZA SEBEPLERİNE GÖRE DAĞILIMI 

III-    MESLEK HASTALIĞI KAVRAMI VE KOŞULLARI  

A-   TANIM   

B-   MESLEK HASTALIKLARININ TAYİNİ VE TESPİTİ             

C-  MESLEK HASTALIKLARI GRUPLARI  

İKİNCİ BÖLÜM

 

İŞ KAZALARI İLE MESLEK HASTALIKLARI

HALİNDE SAĞLANAN YARDIMLAR

 

I-       SAĞLIK YARDIMI YAPILMASI 

II-     GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK SÜRESİNCE GÜNLÜK ÖDENEK VERİLMESİ          

A-   GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİĞE HAK KAZANMA       

B-   GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ MİKTARININ HESAPLANMASI

C-  GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİĞE İLİŞKİN YARGI KARARI          

III-    SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK HALLERİNDE GELİR VERİLMESİ          

A-   SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNE HAK KAZANMA

B-   SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNİN HESAPLANMASININ USUL VE ESASLARI   

C-  SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNİN SERMAYEYE ÇEVRİLMESİ           

D-  SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİĞE İLİŞKİN YARGI KARARI       

IV-    PROTEZ ARAÇ VE GEREÇLERİNİN SAĞLANMASI, TAKILMASI, ONARILMASI VE YENİLENMESİ             

A-   PROTEZ NEDİR? 

B-   PROTEZ ARAÇ VE GEREÇLERİYLE İYİLEŞTİRME VASITALARI VE ORTOPEDİK MALZEMELERİN TEMİNİ            

V-      (I) VE (IV). SIRALARDA BELİRTİLEN YAZILI YARDIMLAR İÇİN

         SİGORTALININ BAŞKA YERE GÖNDERİLMESİ   

VI-    İŞ K.-M.H. DOLAYISIYLA YABANCI ÜLKELERE GİDİP GELME YOL PARALARI İLE O YERDEKİ KALIŞ VE TEDAVİ MASRAFLARININ ÖDENMESİ 

VII-   CENAZE MASRAFI KARŞILIĞI VERİLMESİ          

VIII-  SİGORTALININ ÖLÜMÜNDE HAK SAHİPLERİNE GELİR BAĞLANMASI          

A-   EŞ VE ÇOCUKLARA GELİR BAĞLANMASI        

B-   ANA VE BABAYA GELİR BAĞLANMASI              

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

 

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI HALİNDE

YÜKÜMLÜLÜK VE SORUMLULUKLAR

 

I-       SİGORTALININ YÜKÜMLÜLÜK VE SORUMLULUKLARI    

A-   İŞ KAZASINI BİLDİRME VE MÜDAVİ HEKİM TAVSİYELERİNE UYMA            

B-   SİGORTALININ KURUMUN KONTROL MUAYENESİ ÇAĞRISINA UYMASI    

C-  SİGORTALININ KASTI VE SUÇ SAYILIR HAREKETİ        

1-   Sigortalının Kastı ve Suç Sayılar Hareketinin Kurumca Yapılacak Yardımlara Etkisi       

2-   İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları            

D-  SİGORTALININ BAĞIŞLANMAZ KUSURU         

E-   SİGORTALININ HAK SAHİPLERİNE KURUMUN RÜCU   

II-     İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜK VE SORUMLULUKLARI          

A-   KAZA ANINDA İLK SAĞLIK YARDIMLARINI YAPMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ            

B-   İŞ KAZASINI BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ          

1-   Genel Olarak Bildirim Süresi ve Sorumluluk            

2-   Yabancı Ülkelere Sefer Yapan Ulaştırma Araçlarında Çalışan

      Sigortalının Geçirdiği İş Kazası ve Meslek Hastalığı              

a-   İşverenin Yükümü 

b-   Yabancı Ülkelere Sefer Yapan Ulaştırma Araçlarında Çalışan Sigortalının Geçirdiği İş Kazası ve Meslek Hastalığını Bildirim Süresi        

C-  MESLEK HASTALIĞINI BİLDİRME      

D-  İŞVERENİN SORUMLULUĞU             

E-   SİGORTALILARIN BİLDİRİLMEMİŞ OLUNMASI HALİNDE İŞVERENİN SORUMLULUĞU             

F-   İŞ KAZASINDA KAÇINILMAZLIK HALLERİNDE İŞVERENİN

      SORUMLULUĞU  

III-    İŞ KAZASI VEYA MESLEK HASTALIĞINDA ÜÇÜNÜNCÜ KİŞİNİN

         SORUMLULUĞU        

IV-    İŞ KAZASININ SORUŞTURULMASI       

A-   KURUMCA SORUŞTURMASI YAPILAN İŞ KAZALARI      

B-   İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ SORUŞTURMASINI YAPMAKTA OLAN DENETİM ELEMANLARI “SİGORTA MÜFETTİŞLERİ”   

1-   Sigorta Müfettişlerinin Tarihçesi ve Yapmakta Oldukları İşlerin Niteliği             

2-   Sigorta Müfettişleri Nasıl Çalışmaktadırlar?            

3-   Sigorta Müfettişleri Tutanakları ile İlgili Yargı Kararları         

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

 

 İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI NEDENİYLE KURUMUN RÜCU HAKKI, KURUMA VE MAHKEME YOLUNA BAŞVURMA, TAZMİNAT DAVALARI

 

I-       KURUMUN RÜCU HAKKI         

A-   SIRF SİGORTALILARIN KURUMA BİLDİRİLMEMİŞ OLUNMASI HALİNDE KURUMUN ÖDETTİRME HAKKI (506/Md:10)         

1-   Yasal Dayanak              

2-   İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı

B-   İŞVERENİN KASTI, İŞÇİLERİN SAĞLIĞINI KORUMA VE İŞ GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ MEV­ZUAT HÜKÜMLERİNE AYKIRI HAREKETİ VEYAHUT SUÇ SAYILABİLİR BİR HAREKETİ NEDENİYLE KURUMUN ÖDETTİRME HAKKI       

1-   Yasal Dayanak              

2-   Anayasa Mahkemesi Kararı         

3-   Yargıtay Kararları          

a-   İşkazasında Kurumun Rücu Alacağının Sınırı   

b-   Meslek hastalığında Kurumun Rücu Alacağı    

II-     İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI HALİNDE SİGORTALININ KURUMA BAŞVURMASI             

A-   İŞKAZASI VE MESLEK HASTALIĞININ İŞVERENCE KURUMA BİLDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ      

B-   İŞKAZASI VE MESLEK HASTALIĞINA TUTULAN SİGORTALI İLE HAK SAHİPLERİNİN YAPACAKLARI İŞLEMLER  

1-   Dilekçe İle Kuruma Başvuru       

2-   Dilekçe Örnekleri          

a-   Sigortalı Örnek Başvuru Dilekçesi      

b-   Ölen işçi yakınları için Dilekçe Örneği

3-   Başvurunun Yapılacağı Üniteler

III-    İŞVERENİN İŞÇİYİ GÖZETME BORCUNDAN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUĞU           

IV-    MADDİ TAZMİNAT DAVASI       

A-   GENEL OLARAK   

B-   YARGI KARARLARI IŞIĞINDA MADDİ TAZMİNAT            

1-   Sosyal Sigortalar Kurumunca Bağlanan Gelirlerin Maddi Tazminattan Mahsubu            

2-   İş Kazaları Nedeni İle Tazminat Davalarında İstek Olduğu Takdirde Olay Tarihinden İtibaren Faize Hükmedilmesi    

3-   Trafik Kazası Olayı İle İşverenlerin Eylemi Arasında Uygun Sebep-Sonuç Bağlantısının Bulunmaması Halinde Maddi-Manevi Tazminat Talebi

4-   Olayın Oluşunda %100 Oranında Üçüncü Kişinin Kusurlu Bulunması Durumunda İstihdam Eden Sıfatı İle İşverenin Tazminattan Sorumlu Tutulup, Tutulmayacağı        

5-   Tazminatın Hesabında Nazara Alınacak Ücretler     

6-   Vesayet Altındaki Kişi Adına Vasinin İş Kazası Sonucu Maluliyetinden Doğan Maddi ve Manevi Tazminat Davası Açılması        

7-   Meslek Hastalığı Nedeniyle Meslekte Kazanma Gücü Kaybına Uğranılması İddiası İle Maddi ve Manevi Tazminat İstemi        

8-   İş Kazası Kaçınılmazlık Sonucu Meydana Gelmesi Halinde Tazminat Talebi      

9-   Davacının Maddi Tazminat Talebi Katkı Payına İlişkin Olup Nispi Harca Tabidir               

V-      MANEVİ TAZMİNAT DAVASI     

A-   GENEL OLARAK   

B-   YARGI KARARLARI IŞIĞINDA MANEVİ TAZMİNAT          

1-   Manevi Tazminata Hükmedilmesi Şartları 

2-   Maddi ve Manevi Tazminatların Kurumca Karşılanmayan Zararların Giderilmesine Yönelik Olduğu              

3-   Eş ve Çocukların Manevi Tazminat Taleplerinin Şartları        

4-   Manevi Tazminatın Saptanmasında Dikkate Alınacak Kriterler             

5-   Manevi Tazminat Davasında “Aile” Kavramı             

6-   İş Kazaları Sonucu İstenen Manevi Tazminat Davalarında SSK’da Bulunan İlişkin Dosyadaki Bilgi ve Belgelerinin Dikkate Alınması         

7-   Manevi Tazminatın Niteliği İtibarıyla Bölünemeyeceği           

8-   Yaşlılık Aylığı Bağlanan Kazalının Maddi-Manevi Tazminatlarının Belirlenmesi 

VI-    DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI           

A-   GENEL OLARAK   

B-   YARGI KARARLARI IŞIĞINDA DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI   

1-   Ölen Çocuğun Destek Olduğunun Kanıtlanması Gereği       

2-   Rücu Davasında Alınan Tavan Tazminatın Hak Sahiplerine Ödenecek Tazminattan Düşürülmesi 

3-   İş Kazası Sonucu Ölümünden Doğan Maddi ve Manevi Tazminatın Ödetilmesine Yönelik Dava Ehliyeti Olmayan Kişi Aleyhine Açılan Dava   

4-   Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Hak Sahipliği          

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

 

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI İHTİLAFLARI

VE İHTİLAFLARIN ÇÖZÜMÜ İÇİN BAŞVURULACAK YARGI YERLERİ

 

I-       OLAYIN İŞKAZASI OLUP-OLMADIĞINA İLİŞKİN İHTİLAFLAR         

A-   SİGORTALININ SERVİS ARACINA BİNMEK ÜZERE İŞVEREN TARAFINDAN BELİRLENEN YERDE BEKLEDİĞİ SIRADA RUHCA ARIZAYA MARUZ KALMASI

B-   KAZANIN GÜNLÜK ÇALIŞMA SAATİ SONA ERDİKTEN SONRA İŞİN GÖRÜLMESİ İLE İLGİLİ OLMAYAN BİR NEDENLE VUKU BULMASI               

C-  SERVİS ARACINDAN İNDİKTEN SONRA YOLU KARŞIDAN KARŞIYA GEÇERKEN VUKU BULAN KAZA   

D-  DIŞTAN GELEN BİR ETKENİN OLMAMASI        

E-   SİGORTALININ İŞVERENCE SAĞLANAN HUSUSİ BİR ARAÇLA TEK BAŞINA GİDERKEN KAZA GEÇİRMESİ          

F-   KAZAYA İLİŞKİN ŞAHİTLERDEN BAŞKA HİÇ BİR BELGE VE DELİLİN BULUNMAMASI               

G-  KALP KRİZİNİN “İŞKAZASI” OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MÜMKÜN MÜ?               

II-     KAÇINILMAZLIK HALLERİ VE SORUMLULUK    

III-    RÜCUAN TAZMİNAT DAVALARINA İLİŞKİN İHTİLAFLAR  

IV-    TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI              

A-   RÜCUAN AÇILACAK DAVALARDA ZAMANAŞIMI             

B-   MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI        

V-      KAÇAK İŞÇİ ÇALIŞTIRMA İLE AYNI ZAMANDA İŞVERENİN SORUMLU BULUNMASI (506/Md:10 ile 506/Md:26 aynı anda uygulanması)             

VI-    İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARINDA BAŞVURULACAK MAHKEME    

A-   İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARI İHTİLAFLARINDA GÖREVLİ MAHKEME          

B-   DAVA AÇILACAK YETKİLİ MAHKEME

1-   Dava Dilekçesi Örnekleri             

2-   Davalının İkametgahı Ya da İşin Yapıldığı Yer Mahkemesinin Yetkili Olduğu Kuralının Kamu Düzenine Ait Bir Yetki Kuralı Olduğu           

3-   İşveren İle Arasında Hizmet Akti Bulunmayan Kişilerin Davalarına İş Mahkemesinde Bakılamayacağı         

C- İŞ MAHKEMELERİNİN İŞLEYİŞİ          

D-  İSTİNAF YOLUNA BAŞVURMA           

E-   TEMYİZ YOLUNA BAŞVURMA            

1-   Derdestlik İtirazı-Temyiz Süresi  

2-   İş Yargılamasında Temyiz Süresi               

 

ALTINCI BÖLÜM

 

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINA İLİŞKİN MEVZUAT

 

I-       BORÇLAR KANUN’UN İLGİLİ HÜKÜMLERİ          

II-     506 SAYILI KANUN’UN İLGİLİ HÜKÜMLERİ        

III-    İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI UYGULAMALARINA İLİŞKİN KURUM GENELGELERİ         

A-   03.03.1986 TARİH VE 3 SAYILI GENELGE (İŞKAZALARI İLE MESLEK HASTALIKLARI, HASTALIK VE ANALIK SİGORTALARI UYGULAMALARI) 

B-   09.11.2004 TARİH VE 3-236 SAYILI GENELGE (MALÜL ARABALARI)            

C-  18.05.2005 TARİH VE 3-248 EK SAYILI GENELGE (SAĞLIK KURULUŞLARINDA YÜRÜTÜLECEK KISA VADELİ SİGORTA İŞLEMLERİ)          

D-  02.01.2006 TARİH VE 3-256 EK SAYILI GENELGE (GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK ÖDENEĞİNE ESAS GÜNLÜK KAZANÇ)             

IV-    İŞKAZALARI İLE MESLEK HASTALIKLARI SİGORTALARI PRİM TARİFESİ   

V-      İŞKAZALARI-MESLEK HASTALIKLARI UYUŞMAZLIKLARINA İLİŞKİN YARGININ İŞLEYİŞİNE AİT MEVZUAT      

A-   İŞ MAHKEMELERİ KANUNU               

B-   İŞ MAHKEMELERİ KANUNU’NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN             

C- YARGITAY KANUNU            

KAYNAKÇA          

         I- KİTAP VE MAKALELER         

         II- ELEKTRONİK KAYNAKLAR

                III- MEVZUAT