ULUSLARARASI TRANSFER FİYATLANDIRMASI SİSTEMİNİN TÜRK VERGİ SİSTEMİNDE UYGULANMA OLANAKLARI

 

İÇİNDEKİLER

 

ÖNSÖZ   

İÇİNDEKİLER          

BİRİNCİ BÖLÜM

ULUSLARARASI TRANSFER FİYATLAMASININ

GENEL ESASLARI, ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER

VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE

YATIRIMLARI

I-    ULUSLARARASI TRANSFER FİYATLANDIRMASI          

A-   KAVRAM VE TANIM 

B-   TRANSFER FİYATLANDIRMASI NEDEN ÖNEMLİDİR?            

1-    Transfer Fiyatlamasının İşleyişi          

2-    Transfer Fiyatlandırması Yöntemleri   

II-   GLOBALLEŞME VE ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER              

A-   GLOBALLEŞME KAVRAMI       

B-   GLOBALLEŞME VE TRANSFER FİYATLANDIRMASI               

III-  ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER VE DÜNYA EKONOMİSİ’NDEKİ YERLERİ             

A-   ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER VE TEMEL ÖZELLİKLERI               

B-   ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERİN GELİŞİM TRENDLERİ

C-   TÜRKİYE’DE ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER VE YATIRIMLARI      

IV-  DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI            

V-   PORTFÖY YATIRIMLARI

VI-  ULUSLARARASI YATIRIM GARANTİ AJANSI (MIGA)     

 

İKİNCİ BÖLÜM

TRANSFER FİYATLANDIRMASI AÇISINDAN

ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERİN

VERGİLENDİRİLMESİ

 

I-    VERGİ POLİTİKALARI VE ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER    

A-   ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERİN TRANSFER FİYATLAMA MANİPULASYONLARI       

B-   VERGİ REKABETİ VE TRANSFER FİYATLANDIRMASI İHTİLAFLARI       

II-   VERGİ POLİTİKALARI VE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE         

A-   DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARI ETKİLEYEN VERGİ DIŞI FAKTÖRLER         

B-   VERGİ SİSTEMİ VE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR      

1-    Verginin Kapsamı Kriteri    

2-    Amortisman Kuralları         

3-    Faizlerin Gider Yazılması    

4-    Stokların Değerlenmesi       

5-    Zararların İleriye ve Geriye Doğru Mahsubu        

6-    Enflasyon Ayarlanması        

7-    Döviz Kuru Ayarlamaları     

III-  VERGİ POLİTİKASI VE PORTFÖY YATIRIMLARI           

A- SERMAYE KAZANÇLARININ VERGİLENDİRİLMESİ 

IV-  VERGİ CENNETLERİ        

A-   DÜŞÜK VERGİ ORANLARI       

B-   BANKA VE TİCARİ SIRLAR      

C-   BANKACILIĞIN GÖRECELİ ÖNEMİ         

D-   ÇAĞDAŞ İLETİŞİM OLANAKLARI             

E-   KAMBİYO SERBESTİSİ            

F-   VERGİ ANLAŞMALARI (TAX TREATIES)   

V-   VERGİ CENNETLERİNİN KULLANIMI               

VI-  VERGİ CENNETLERİ VE ZARARLI VERGİ UYGULAMALARI            

VII- ZARARLI VERGİ UYGULAMALARI VE TRANSFER FİYATLAMASI  

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

 

TRANSFER FİYATLAMASINA İLİŞKİN ÇALIŞMALAR,

DÜZENLEMELER VE UYGULAMALAR

 

I-    OECD DÜZENLEMELERİ (OECD Guidelines)    

A-   EMSAL BEDEL VEYA PİYASA FİYATI PRENSİBİ (Arm’s Length Principle) 

B-   EMSAL BEDEL (Arm’s Lenghth) PRENSİBİNİN KAYNAĞI         

II-   OECD EMSAL BEDEL PRENSİBİNİN UYGULAMA ESASLARI         

A-   BENZERLİK VE KARŞILAŞTIRILABİLİRLİK İLKESİ   

B-   KARŞILAŞTIRMAYI BELİRLEYEN FAKTÖRLER       

1-    Mal ve Hizmetlerin Özellikleri             

2-    Fonksiyonel Analiz             

3-    Sözleşmeye İlişkin Şartlar   

4-    Ekonomik Ayrıntılar            

5-    İşletme Stratejileri               

C-   GERÇEKLEŞMİŞ İŞLEMLERİN VERGİ İDARESİNCE TANINMASI         

D-   İŞLEMLERİN AYRI VE BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ         

E-   EMSAL BEDEL ARALIĞININ KULLANIMI (Arm’s Length Range) 

F-   BİRDEN ÇOK YIL VERİSİNİN KULLANIMI               

G-   ZARARLAR

H-   HÜKÜMET POLİTİKALARININ ETKİSİ      

I-    TRAMPA VEYA TAKAS İŞLEMLERİ          

J-    GÜMRÜK DEĞERLERİNİN KULLANIMI   

III-  OECD TRANSFER FİYATLAMASI YÖNTEMLERİ            

A-   GELENEKSEL İŞLEM YÖNTEMLERİ        

1-    Transfer Fiyatlaması Konusunun OECD Model Vergi Anlaşması’nın 9. maddesi İle Bağlantısı          

2-    Geleneksel İşlem Yöntemleri               

a-    Karşılaştırmalı Kontrol Dışı İşlem Yöntemi (Comparable Uncontrolled Price Method) 

b-   Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi (Resale Price) 

-     Yeniden Satış Fiyatı Yöntemine Örnekler     

c-    Maliyet Artı Yöntemi (Cost Plus Method)      

-     Maliyet Artı Metodunun Uygulama Örnekleri

B-   DİĞER YÖNTEMLER 

1-    İşlemsel Kâr Yöntemleri      

a-    Kâr Bölüşüm Yöntemi (Profit Split Method) 

aa-  Güçlü ve Zayıf Yönleri              

ab-  Uygulama Rehberi    

ac-  Bakiye Analizi (Residual Analysis)              

b-   İşlemsel Net Marj Yöntemi (Transartional Net Margin Method)     

aa-  Güçlü ve Zayıf Yönleri              

ab-  Uygulama Rehberi    

(i)   İşlemsel Net Marj Yönteminin Uygulanmasında Karşılaştırılabilirlik Standartı              

(ii)   İşlemsel Kâr Yöntemlerinin Değerlendirilmesi         

IV-  EMSAL BEDEL DIŞI YAKLAŞIM: GLOBAL BÖLÜŞÜM FORMÜLÜ

      (Global Formulary Appartionment)  

A-   YÖNTEMİN AÇIKLAMASI         

B-   EMSAL BEDEL PRENSİBİ İLE KARŞILAŞTIRMA     

V-   TRANSFER FİYATLAMASI İHTİLAFLARININ ÖNLENMESİ VE ÇÖZÜMÜNE YÖNELİK GÜNDEME GETİRİLEN İDARİ YAKLAŞIMLAR            

A-   TRANSFER FİYATLAMASINA UYGUNLUK DÜZENLEMELERİ

      (Compliance Practices) 

1-    İnceleme Usulleri

2-    İspat Yükümlülüğü             

3-    Cezalar

B-   DÜZELTMELER VE KARŞILIKLI MUTABAKAT PROSEDÜRÜ: OECD MODEL VERGİ ANLAŞMASI’NIN 9. VE 25. MADDELERİ            

-     Karşılıklı Mutabakat Sistemi 

C-   AYNI ANDA (SIMULTANE) VERGİ İNCELEMELERİ 

1-    Simultane Vergi İncelemelerinin Yasal Alt Yapısı               

2-    Simultane Vergi İncelemeleri ve Transfer Fiyatlandırması  

D-   SIMULTANE VERGİ İNCELEMELERİNİN KULLANILMASI KONUSUNDA OECD TAVSİYESİ

VI-  GÜVENLİ SIĞINAKLAR (Safe Harbours)          

A-   VERGİ SIĞINAKLARININ KULLANIMINI DESTEKLEYEN UNSURLAR   

1-    Uyum Kolaylığı   

2-    Belirginlik           

3-    İdari Kolaylık       

B-   VERGİ SIĞINAKLARININ KULLANIMINDAN KAYNAKLANAN PROBLEMLER       

VII- ÖNCEDEN FİYATLAMA ANLAŞMALARI (Advance Pricing Arrangements-Apa)              

A-   TANIMLAMA VE ÖNCEDEN FİYAT AYARLAMASI KAVRAMI  

B-   APA ANLAŞMALARININ AVANTAJLARI   

C-   APA ANLAŞMALARININ DEZAVANTAJLARI            

VIII-         TAHKİM SİSTEMİ (Arbitration)              

IX-  GAYRİ MADDİ VARLIKLARA (Intangible Proferty) İLİŞKİN ÖZEL HUSUSLAR

A-   GAYRİ MADDİ VARLIK KAVRAMI            

B-   TİCARİ GAYRİ MADDİ VARLIKLAR           

C-   GAYRİ MADDİ VARLIKLARDA EMSAL BEDEL PRENSİBİNİN

      (Arm’s Length Principle) UYGULANMASI     

D-   PAZARLAMA AKTİVİTELERİNİN TİCARİ MARKA YA DA TİCARİ İSME SAHİP OLMAYAN ŞİRKETLERCE YAPILMASI DURUMU        

X-   GRUP İÇİ HİZMETLERLE İLGİLİ ÖZEL DURUMLAR         

A-   GRUP İÇİ HİZMETİN SUNULUP SUNULMADIĞININ TESBİTİ

B-   PİYASA RAYİCİNİN (Arm’s Length Charge) BELİRLENMESİ      

C-   GRUP İÇİ HİZMETLERE İLİŞKİN BAZI ÖRNEKLER  

XI-  MALİYET PAYLAŞIM DÜZENLEMELERİ (Cast Contribution Arrangements)    

A-   KAVRAMSAL TARTIŞMA          

B-   MALİYET PAYLAŞIM DÜZENLEMELERİNİN TÜRLERİ             

C-   MALİYET PAYLAŞIM DÜZENLEMELERİNDE EMSAL BEDEL İLKESİNİN UYGULANMASI    

1-    Katılımcıların ve Katkılarının Belirlenmesi          

2-    Yapılan Tahsisin Uygunluğunun Belirlenmesi    

D-   MALİYET PAYLAŞIM DÜZENLEMELERİNİN EMSAL BEDEL STANDARTLARINA UYGUN OLMAMASI DURUMUNDA VERGİSEL BOYUT  

XII- OECD BAKANLAR KONSEYİ’NİN İLİŞKİLİ KURULUŞLAR ARASI TRANSFER FİYATLAMASININ BELİRLENMESİ KONUSUNDAKİ TAVSİYESİ        

XIII-         ABD TRANSFER FİYATLAMASI UYGULAMASI     

A-   TRANSFER FİYATLANDIRMASI İLE İLGİLİ ABD’DEKİ REFORM ÇALIŞMALARI      

B-   GÜNCEL TRANSFER FİYATLANDIRMASI KURALLARI           

1-    En İyi Yöntem Kuralı (The Best Method Rule)     

2-    Piyasa Fiyatı (Emsal Bedel) Aralığı (Arm’s Length Range)  

3-    Maddi Kıymetlerin Transferi (Tangible Assets)   

4-    Gayri Maddi Kıymetlerin Transferi (Intangible Assets)        

5-    Karşılaştırmalı Kâr Yöntemi (The Camparable Profits Method)           

6-    Kâr Paylaşım Yöntemi (Profit Split Method)       

C-   ABD CEZA SİSTEMİ  

1- Makulluk Testi       

2- Transfer Fiyatlaması İşlemlerinin Belgelenmesi    

D-   ABD’DE UYGULANAN TRANSFER FIYATLAMASI KURALLARININ OECD REHBERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI    

1-    Karşılaştırılabilirlik Analizi  

2-    Pazarda Yayılma Stratejileri (Market Penetration Strategies)               

3-    Piyasa Fiyatı Aralığı (Arm’s Length Range)         

a-    Piyasa Fiyatı Ne Olmalı?              

b-   Geleneksel İşlem Yöntemleri        

4-    Diğer Yöntemler  

5-    Gayrimaddi Varlıklar (Intangible Property)          

6-    Hizmetler            

7-    Dokümantasyon ve Cezalar 

8-    Gelecek

E-   DİĞER ÜLKE UYGULAMALARI

1-    Kanada

2-    Japonya              

3-    İngiltere              

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

 

TRANSFER FİYATLANDIRMASI OLGUSUNUN EKONOMİK

GELİŞME, DIŞ TİCARET, DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR

VE VERGİ ANLAŞMALARI İLE İLİŞKİSİ

 

I-    TRANSFER FİYATLANDIRMASI OLGUSUNUN EKONOMİK GELİŞME ÜZERİNE

      ETKİSİ             

A-   GELİR AKTARIMLARI (Incame Shifting)       

B-   GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDEKİ (GOÜ) TRANSFER FİYATLAMA SİSTEMİNDEKİ EKSİKLİKLER     

II-   TRANSFER FİYATLANDIRMASI OLGUSUNUN, DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR VE DIŞ TİCARET ÜZERİNE ETKİSİ           

III-  ÇOK ULUSLU ŞİRKETLERİN TRANSFER FİYATLANDIRMASI UYGULAMASINI TEŞVIK EDEN FAKTÖRLER               

IV-  İKİLİ VERGİ ANLAŞMALARI            

A-   ULUSLARARASI ÇİFTE VERGİLENDİRME              

B-   ULUSLARARASI ÇİFTE VERGİLENDİRME ANLAŞMALARI     

C-   İKİLİ VERGİ ANLAŞMALARI VE TRANSFER FİYATLANDIRMASI            

V-   TRANSFER FİYATLANDIRMASI VE E-TİCARET             

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

 

ULUSLARARASI TRANSFER FİYATLANDIRMASI

SİSTEMİNİN TÜRK VERGİ SİSTEMİNDE

UYGULANMA OLANAKLARI

 

I-    TÜRKİYE’DE TRANSFER FİYATLANDIRMASI SORUNU 

A-   ÖRTÜLÜ SERMAYE KAVRAMI 

B-   ÖRTÜLÜ SERMAYE KAVRAMINA İLİŞKİN YASAL DÜZENLEME           

C-   ÖRTÜLÜ SERMAYENİN UNSURLARI      

1-    Kurumun Belli İlişkiler İçinde Bulunduğu Gerçek Ve Tüzel Kişilerden Borçlanma Yapmış Olması    

2-    Kurumla, Borç Alınan Gerçek Ve Tüzel Kişiler Arasındaki İlişkinin Kapsamı     

a-    Vasıtasız Şirket İlişkisi  

b-   Vasıtalı Şirket İlişkisi    

c-    Devamlı ve Sıkı İktisadi Münasebet               

3-    Borcun Kurumda Devamlı Olarak Kullanılması  

4-    Borçlanma Nisbeti              

D-   ÇEŞİTLİ ÜLKELERDE ÖRTÜLÜ SERMAYE MÜESSESESİ      

1-    İngiltere              

2-    Almanya              

3-    Belçika

4-    Fransa 

E-   ÖRTÜLÜ SERMAYE UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ             

II-   TÜRK VERGİ HUKUKUNDA ÖRTÜLÜ KAZANÇ               

A-   GENEL AÇIKLAMA   

B-   GRUP İÇİ İŞLEMLERİN NİTELİĞİ VE ÖZELLİKLERİ 

C-   ÖRTÜLÜ KAZANÇLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEME    

D-   ÖRTÜLÜ KAZANÇ DAĞITIMININ BELİRLENMESİNDEKİ ESAS UNSURLAR         

1-    Objektif Unsur     

2-    Subjektif Unsur   

E-   ÖRTÜLÜ KAZANCIN VARLIĞI İÇİN ARANAN ŞARTLAR         

F-   ÖRTÜLÜ KAZANCIN KAPSAMINDAKİ KURULUŞLAR            

G-   ÖRTÜLÜ KAZANCIN VARLIĞI İÇİN, YASADA SAYILAN İŞLEMLER SONUCU,

      KAZANCI ELDE EDENLERLE ŞİRKET ARASINDA BİR İLİŞKİ OLMALIDIR              

1-    Şirketin Ortakları 

2-    Şirket Ortaklarının İlgili Bulunduğu Gerçek ve Tüzel Kişiler              

3-    Şirketin İdaresi, Murakabesi veya Sermayesi Bakımlarından Vasıtalı, Vasıtasız Olarak Bağlı Bulunduğu veya Nüfuzu Altında Bulundurduğu Gerçek ve Tüzel Kişiler       

4-    Ücret Şeklinde Örtülü Kazanç Elde Eden Kişiler 

5-    KVK 17. Madde (Örtülü Kazanç) Kapsamındaki İşlemler     

H-   KURUMLAR VERGİSİ KANUNU ÖRTÜLÜ KAZANÇ HÜKÜMLERİNİN OECD

      DÜZENLEMELERİYLE İLİŞKİSİ VE OECD SİSTEMİNİN TÜRK VERGİ

      SİSTEMİNDE UYGULANMA OLANAKLARI              

1-    Türkiye’de Transfer Fiyatlandırması Sorunu      

2-    Uluslararası Transfer Fiyatlaması Sisteminin Türk Vergi Mevzuatında Uygulanma Olanakları           

SONUÇ VE ÖNERİLER           

KAYNAKLAR