BİRİNCİ BÖLÜM

BİÇİMSEL VERGİLEME KURALLARI

I – AMAÇ

II – KAPSAM

A- BİLDİRMELER

1-Genel Olarak

2- Bildirmelerde Süre ve Şekil

a- Süre

          b- Yazılı Bildirme Esası

c- Posta ile Gönderme

d- Bildirimin Yapılmaması Durumunda Uygulanacak Yaptırım

3- İşe Başlamanın Bildirilmesi

a- İşe Başlama Hakkında Genel Bilgiler

b- Bildirim Yapmak Zorunda Olanlar

c- Tüccarlarda İşe Başlamanın Belirtileri

          d- Kollektif Şirketlerde İşe Başlama

e-Tek Vergi Numarası Uygulaması

4-Adres Değişikliklerinin Bildirilmesi

a-Adres Değişikliğinin Eski Vergi Dairesine Bildirilmesi

b-Adres Değişikliğinin Yeni Vergi Dairesine Bildirilmesi

5-İş Değişikliklerinin Bildirilmesi

a- Yeni Bir Vergiye Tabi Olmayı Gerektirecek Değişiklikler

b- Mükellefiyet Şeklinde Meydana Gelecek Değişiklikler

c- Mükelleflikten Muaflığa Geçme Değişikliği

6-İşletmede Değişikliğin Bildirilmesi

7- İşi Bırakmanın Bildirilmesi

a- Genel Olarak

b-İşi Bırakmanın Bildirilmemesi Halinde Mükellefiyet Kaydının Re’sen Silinmesi

c- İşi Bırakmanın Tanımı ve Kapsamı

d- İşi Bırakma İle İlgili Özellik Taşıyan Bazı Durumlar

e- İşi Bırakma Sayılan Durumlar

f-İşe Başlama ve Terk İşlemlerinde Muhasebeci ve Mali Müşavirlerden Yararlanılması

B- DEFTER TUTMA

     1-Genel Açıklama

2- Defter Tutmanın Amacı

3- Kapsam

          a-Defter Tutmak Zorunda Olanlar

          b-Defter Tutmak Zorunda Olmayanlar (istisnalar)

c- Tutulacak Defterlerin Saklanması

d- Defterlerin İbrazı

e- Defterlerin ve Belgelerin Kaybolması

4- Tutulacak Defterlerin Tasdiki

a- Tasdik Ettirilecek Defterler

b- Defterlerin Tasdik Zamanı

c- Tasdik Makamı ve Tasdik Şerhi

5- İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutma

a- Tanım

b- İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutmak Zorunda Olanlar

c- İşletme Hesabı Esasında Tutulacak Defterler

d- Bilgisayarla İşletme Defter-i Tutma Esasları

e-Defter-i Kebir (Büyük Defter)

c- Envanter Defter-i

d-İmalat Defter-i

e-Kombine İmalatta İmalat Defter-i

f-Bitim İşleri Defter-i

g-Damga Vergisi Defter-i

6-Bilanço Esasına Göre Defter Tutma

a-Yevmiye Defter-i (Günlük Defter)

b-Defter-i Kebir (Büyük Defter)

c-Envanter Defter-i

d-İmalat Defter-i

e-Kombine İmalat Defter-i

7-Defter Tutma Esasında Değişiklikler (Sınıf Değiştirme)

a-Sınıf Değiştirme

b-Birinci Sınıftan İkinci Sınıfa Geçme (Sınıf Yükselme)

c-İkinci Sınıftan Birinci Sınıfa Geçme (Sınıf Düşme)

d-İhtiyari Sınıf Değiştirme

e-Sınıf Değiştirmeye İlişkin Özellik Taşıyan Bazı Durumlar

f-Bilanço Esasına Göre Defter Tutulması Gerekirken İşletme Hesabına  Göre Defter Tutulması

8-Hesap Dönemi

a-Normal Hesap Dönemi

b-Özel Hesap Dönemi

c-Kıst Hesap Dönemi

d-Tasfiye Dönemi

9-Defterlerin Tutulmasında Uygulanacak Diğer Kurallar (Kayıt Nizamı)

a-VUK.nun 215.maddesine göre, tutulacak defter ve kayıtların Türkçe tutulması zorunludur

b-Defterler Mürekkeple veya Makine ile Yazılır

c-Yevmiye maddelerinde yapılan yanlışlıklar ancak muhasebe kurallarına göre düzeltilir

d-Yevmiye Defter-i dışındaki bütün defterlerdeki yanlış kayıtlar, rakam ve yazıların üstü okunacak şekilde çizilmek ve doğrusu  üst veya yan tarafına yazılmak suretiyle düzeltilir

e-Defterlerde kayıtlar arasında usulen yazılmasına mahsus olan  satırlar boş bırakılamaz ve atlanamaz

f-Defterlere kaydedilecek işlemlerin en geç 10 gün içerisinde düzenli ve açık bir biçimde kaydedilmesi gerekir

10-Defterlerde Kayıt Nizamına İlişkin Kurallara Uyulmaması Halinde Uygulanacak Yaptırımlar

C-BELGELER

1-Amaç

2-Kapsam

a-Fatura

b-Perakende Satış Vesikaları

c-Gider Pusulası

d-Müstahsil Makbuzu

e-Serbest Meslek Makbuzu

f-Ücret Bordrosu

g-Taşıma İrsaliyeleri

h-Yolcu Listeleri

ı-Günlük Müşteri Listeleri

3-Belge Basımında Vergi Dairesi İzninin Gerekmediği

4-Belgelere İlişkin Usulsüzlük Cezaları

5-Vergi Karnesi

D-VERGİ LEVHASI


İKİNCİ BÖLÜM

ENVANTER VE DEĞERLEME

I-ENVANTER

A-ENVANTERİN TANIMI

B-ENVANTERİN İŞLEVİ

C-ENVANTER ZAMANI

     1-Kuruluş Envanteri

     2-Dönem Sonu Envanteri

     3-Devir veya Birleşme Envanteri

     4-Tasfiye Envanteri

D-ENVANTER ÇEŞİTLERİ

     1-Muhasebe Dışı (Fiili) Envanter

     2-Muhasebe İçi (Kaydi) Envanter

E-ENVANTERİN YAPILMASINI GEREKTİREN NEDENLER VE İŞLETME YÖNÜNDEN YARARLARI

     1-Yasal Nedenler

     2-Ticari Nedenler

     3-Envanterin Yararları

F-ENVANTER KAYITLARI

     1-Bilanço Usulünde Envanter Kayıtları

     2-İşletme Hesabı Esasında Envanter Kayıtları

G-TİCARİ TEAMÜLE GÖRE ENVANTERİ ÇIKARTILMAYAN MALARIN DEĞERLEMESİ

II-DEĞERLEME

A-GENEL OLARAK

B-DEĞERLEMENİN İŞLEVİ

     1-Yasal Zorunlulukların Yerine Getirilmesi

     2-Dönem Sonucunun Hesaplanması

     3-Birim Sayılarının Kontrol Edilmesi

     4-Özsermayelerin Hesaplanması

     5-Sermayenin Korunmak İstenmesi

C-DEĞERLEMENİN TANIMI

     1-Muhasebe Yönünden Değerleme

     2-İşletmecilik Yönünden Değerleme

     3-Ticaret Hukuku Yönünden Değerleme

     4-Vergi Hukuku Yönünden Değerleme

D-DEĞERLEME GÜNÜ

E-DEĞERLEMEDE ESAS (DEĞERLEME İLKELERİ)

F-DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ

1-Maliyet Bedeli

a-Maliyet Bedelinin Tanımı

b-Maliyet Bedelini Hesaplama Yolları

     c-Maliyet Bedelini Hesaplama Yollarının Vergi Hukukundaki Yeri

          d-Maliyet Bedeli Ölçüsü İle Değerlenecek Unsurlar

     2-Borsa Rayici

          a-Borsa Rayicinin Tanımı

     b-Borsa Rayici Ölçüsü İle Değerlenecek Unsurlar

     3-Tasarruf Değeri

          a-Tasarruf Değerinin Tanımı

          b-Tasarruf Değeri Ölçüsü ile Değerlenecek Unsurlar

     4-Mukayyet Değer

a-Mukayyet Değerin Tanımı

     b-Mukayyet Değer Ölçüsü İle Değerlenecek Unsurlar

     5-İtibari Değer

          a-İtibari Değerin Tanımı

     b-İtibari Değer Ölçüsü İle Değerlenecek Unsurlar

     6-Vergi Değeri

          a-Vergi Değerinin Tanımı

     b-Vergi Değeri İle Değerlenecek Unsurlar

     7-Rayiç Bedel

          a-Rayiç Bedelin Tanımı

     b-Rayiç Bedel İle Değerlenecek Unsurlar

     8-Emsal Bedeli ve Ücreti

          a-Emsal Bedelin Tanımı

     b-Emsal Bedel Ölçüsünün Uygulanması

          c-Emsal Bedeli Yerine Geçen Değerler

     d-Emsal Bedeli Ölçüsü İle Değerlenecek Unsurlar

          e-Emsal Bedele İlişkin Özelgeler ve Yargı Kararları

9-Vergiden Muaf İken Veya Götürü (Veya Basit) Usule Göre Vergilendirilmekteyken Bilanço Esasına Geçenler İle İlk Defa Bilanço Esasına Göre Mükellef Olanlarda Envanterin Değerlemesi

10-Basit Usulden Gerçek Usule Geçenler İle İlk Defa Gerçek Usulde Gelir Vergisi Mükellefi Olanlarda Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Değerlemesi

G-EMTİANIN DEĞERLEMESİ

     1-Genel Olarak

     2-Satın Alınan Emtianın Değerlemesi

     a-Emtianın Yurt İçinden Satın Alınması Durumunda Maliyet Bedeli

          b-Emtianın Yurt Dışından (İthal Edilen) Satın Alınması Durumunda Maliyet Bedeli

c-Satın Alınan Emtia İle İlgili Prim, Tazminat ve İskontolar

     d-Emtianın Toplu Şekilde Satın Alınması Durumu

     e-Emtianın Bağış (İvazsız) Yoluyla Edinilmesi Durumu

     f-Emtianın Bulunması Durumu

g-İthal Edilen Mallara İlişkin Olarak Ortaya Çıkan Kur Farklarının Değerlemede Ne Şekilde Gözönüne Alınacağı Durumu

h-Doğrudan Doğruya Emtia İktisabı Dolayısıyla Yapılan Finansman Giderlerinin Maliyet Bedeline Dahil Edilip Edilmeyeceği Sorunu

ı-Satılan Mallarla Birlikte Depozito Karşılığı Müşterilere Verilen Ambalaj Maddelerinin Ne Şekilde Değerlemeye  Tabi Tutulacağı

     3-İmal Edilen Emtianın Değerlemesi

     a-Tek Çeşit Mamul Yapımı

b-Değişik Çeşit ve Kalitede Mamul Yapımı

     c-Finansman Giderlerinin ve Kur Farklarının Durumu

          d-Pazarlama, Satış, Dağıtım ve Reklam Giderlerinin Durumu

     e-Araştırma ve Geliştirme Giderlerinin Durumu

          f-İmal Yoluyla İktisap Edilen Emtianın Stoktaki Mevcudunun LİFO Metoduyla Değerlemesi

     g-İmal Edilen Emtianın VUK’nun 274, 278 ve 289.Madde Hükümleri Çerçevesinde Değerlemesi

     4-Maniplasyona Tabi Tutulan (Maniple Edilen) Emtianın Değerlemesi

     5-Değeri (Kıymeti) Düşen Emtianın Değerlemesi

     6-İşletmeden Çekilen Emtiada Değerleme

     7-İşletmeye Konan (İlave Edilen) Emtiada Değerleme

     8-Çalınan Emtiada Değerleme

9-Götürü Usule Tabi Olanların Basit Usule Geçişi ve Mevcut Stokların Değerlemesi

a-Götürü Usulde Vergilendirilmekte Olanların Basit Usule Geçiş Süreci

b-Götürü Usulden Basit Usule Geçişte Mevcut Stokların Değerlemesi

10-Emtia Stoklarına Girmeyen Durumlar

H-GAYRİMENKULLERİN DEĞERLEMESİ

1-Genel Olarak Gayrimenkul Kavramı

2-Gayrimenkul Gibi Değerlenecek İktisadi Kıymetler

a-Gayrimenkullerin Mütemmim Cüzüleri (Bütünleyici Parçalar) ve Teferruatı (İkinci  Derece Parçaları)

b-Tesisler ve Makineler

c-Gemiler ve Diğer Taşıtlar

d-Gayrimaddi Haklar

3-Satın Alınan Gayrimenkullerin Değerlemesi

     4-İmal Edilen Gayrimenkullerin Değerlemesi

5-Bağış Yoluyla Edinilen Gayrimenkullerin Değerlemesi

6-İşletmeye Konan Gayrimenkullerin Değerlemesi

a-Gayrimenkullerin Şahıs ve Sermaye Şirketlerine Sermaye Olarak Konulması

b-Özel Mülkiyette Bulunan Gayrimenkulün Şahsi İşletmeye Dahil Edilmesi

c-Gayrimenkulün Aynı Mükellefin Bir İşletmesinden Bir Diğer İşletmesine Dahil Edilmesi

d-Ticari, Zirai Veya Mesleki Kazançları Dolayısıyla Yeniden Gelir Vergisine Girecek Olanların  Veya  Basit  Usulden Gerçek Usule Geçecek Mükelleflerin Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerinin  Değerlemesinde Maliyet Bedelinin Tespiti

7-İşletmeden Çekilen Gayrimenkullerin Değerlemesi

8-Trampa Edilen Gayrimenkullerin Değerlemesi

9-Kiralanan Gayrimenkullerin Değerlemesi

10-Gayrimenkullerin Maliyet Bedelinin Artması

11-Gayrimenkuller ve Amortismana Tabi Diğer İktisadi Kıymetlerin Elden Çıkarılmasında Maliyet Bedelinin Arttırılması

I-DEMİRBAŞ EŞYANIN DEĞERLEMESİ

İ-ZİRAİ MAHSULLERİN DEĞERLEMESİ

1-Zirai Mahsullerin Değerlemesi

2-Zirai İşletmeden Ticari İşletmeye İntikal Eden Mahsuller

J-HAYVANLARIN DEĞERLEMESİ

K-MENKUL KIYMETLERİN DEĞERLEMESİ

1-Genel Olarak

2-Türk Ticaret Kanunu’nda Menkul Kıymetlerin Değerlemesi

3-Vergi Usul Kanunu’nda Menkul Kıymetlerin Değerlemesi

a-Genel Açıklama

b-Menkul Kıymetlerin Satın Alınması Nedeniyle Ödenen Finansman Giderlerinin Durumu

c-Net Faiz Ödemeli Menkul Kıymetlerin Değerlemesi

d-VUK’nun 279.Maddesinin Yürürlük Tarihi Sorunu

e-Hisse Senetleri (110)

f-Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları(111)

g-Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları(112)

h-Diğer Menkul Kıymetler(118)

ı-Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 119

4-Satın Alınan Menkul Kıymetlerin Değerlemesi

     5-İhraç Edilen Menkul Kıymetlerin Değerlemesi

6-Vadeli Mevduat Faizlerinde Değerleme

7-Bedelsiz Hisse Senetlerinin Değerlemesi

L-PARALARIN DEĞERLEMESİ

     1-Yerli Paralar

     2-Çekler

     3-Yabancı Paraların Değerlemesi

          a-Genel Olarak

     b-4369 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik Sonrasındaki Uygulama

c-Yap-İşlet-Devret Modeli Kapsamında Tanımlanan Şirketlerin  Sermaye Olarak Koydukları Yabancı Paralara İlişkin Lehte Oluşan Kur Farklarının Vergilendirilmemesine İlişkin Düzenleme

     d-Döviz Cinsinden Alacak ve Borçların Değerlemesi

          e-Döviz Cinsinden Bilanço Varlıklarına İlişkin Değerleme

f-Yabancı Para Cinsinden Avansların Değerlemesi

     g-Yetkili Müesseselerce Verilen Döviz Cinsinden Teminatlar

          h-Yabancı Paraların Değerlemesiyle İlgili Bazı Danıştay  Kararı ve Özelge (Mukteza) Özetleri

M-ALACAKLARIN DEĞERLEMESİ (ALACAKLARIN REESKONT YOLUYLA DEĞERLEMESİ)

     1-Türk Parası İle Alacaklar

     a-Senetsiz Alacaklar

     b-Senetli Alacaklar

     2-Yabancı Parası İle Alacaklar

N-BORÇLARIN DEĞERLEMESİ (BORÇ SENETLERİNİN REESKONT YOLUYLA DEĞERLEMESİ)

     1-Türk Parasıyla Borçlar

     a-Senetsiz Borçlar

          b-Senetli Borçlar

     2-Yabancı Parası İle Borçlar

     3-Reeskont İşlemlerinde Özellik Taşıyan Bazı Durumlar

     a-Alacak Senetlerini Reeskonta Tabi Tutanların Borç Senetlerini de Reeskonta Tabi Tutacakları

     b-Bankalara Teminata Verilen Alacak Senetleri İçin Reeskont Hesaplanması

          c-Bankalara Tahsile Verilen Alacak Senetlerine Reeskont Uygulanması

d-Hatır Senetlerine Reeskont Uygulanmayacağı

e-Yıl İçinde Gelir Kaydedilmeyen Senedin Reeskonta Tabi Tutulamayacağı

f-Vadeli veya Kampanyalı Satışlarda Malın Tesliminden Önce Alınan Senetlere Reeskont  Uygulanmayacağı (1993/1 İç Genelge VUK)

g-Senetli Alacak Ya da Borca Faiz Yürütülmesi Halinde Reeskont Uygulaması

h-Vade İçermeyen Alacak Senetleri

ı-Vadeli Çeklere Reeskont Uygulanıp Uygulanamayacağı

i-Yabancı Para Üzerinden Düzenlenen Senetlerde Reeskont İşlemi

O-GEÇİCİ AKTİFLERİN DEĞERLEMESİ

Ö-GEÇİCİ PASİFLERİN DEĞERLEMESİ

P-ÖZEL HALLERDE DEĞERLEME

1-Genel Olarak

2-Döviz Bürolarında Teminatların Değerlemesi

a-Genel Olarak

b-Teminatların Değerlendirilmesi

c-Teminatların Değerlendirilmemesi

3-Özel Hallerde Değerleme İle İlgili Bazı Danıştay Karar Özetleri

R-SERBEST MESLEK ERBABININ TESİSLERİNİ DEĞERLEME

S-SERVETLERİ DEĞERLEME

Ş-TİCARİ SERMAYENİN DEĞERLEMESİ (VUK. Md. 292)

1-Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na Göre Mükelleflerce Yapılacak Değerleme

a-Bilanço Esasına Göre Defter Tutan İşletmeler İle İlgili Değerleme

b-İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan İşletmeler İle İlgili Değerleme

2-İvazsız Olarak İktisap Edilen İşletmelerde Ticari Sermayenin Değerlemesi

3-Vergi Usul Kanunu Hükümlerine Göre Ticari Sermayenin İdare Tarafından Değerlemesi

a-Genel Olarak

b-Tekdüzen Hesap Planına Göre Muhasebe Tutulan Ticari İşletme İntikallerinde Ticari Bilançodan Mali Bilançoya Geçiş İşlemleri

4-Şahıs Şirketleri Ortakları Bakımından Ticari Sermayenin Tespiti

5-Limited Şirket Ortaklarında Durum

6-Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Hükümlerine Göre Zirai Sermayenin Değerlemesi

T-MENKUL MALLAR VE GEMİLERİN DEĞERLEMESİ

1-Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na Göre Menkul Mal ve Gemilerin Değerlemesi

2-Vergi Usul Kanunu’na göre Menkul Mal ve Gemilerin Değerlemesi

U-ESHAM, TAHVİLAT VE YABANCI PARALARIN DEĞERLEMESİ

1-Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na Göre Yapılacak Değerleme

a-Hisse Senetlerinin Değerlemesi

b-Kurucu Hisse Senetlerinin Değerlemesi

c-Tahvilatın Değerlemesi

d-Yabancı Paraların Değerlemesi

2-Vergi Usul Kanunu’na Göre Yapılacak Değerleme

a-Hisse Senetlerinin Değerlemesi

b-Tahvilatın Değerlemesi

c-Yabancı Paraların Değerlemesi

Ü-ALACAK VE BORÇLARIN DEĞERLEMESİ

V-HAKLARIN DEĞERLEMESİ

1-Genel Olarak

2-Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na Göre Hakların Değerlemesi

3-Vergi Usul Kanunu’na Göre Hakların Değerlemesi

Y-BİNA VE ARAZİNİN DEĞERLEMESİ

1-Genel Olarak

2-Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na Göre Bina ve Arazinin Değerlemesi

3-Vergi Usul Kanunu’na Göre Yapılacak Değerleme

4-Gayrimenkul Değerlemesinde Özellik Taşıyan Durumlar

a-Ölümünden Önce Müteahhitle Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Yapan Murisin Mirasçılarınca Verilecek Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesinde, İntikal Eden Dairelerin Beyana Esas Değerlerinin Nasıl Tespit Edileceği

b-Hibe (İvazsız intikal) Yoluyla İktisap Edilen Gayrimenkullerin Değerlemesi

c-Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi İle Müteahhide Verilen Arsa Üzerinde Yapımına Başlanan İnşaatın Arsa Malikinin İnşaat Tamamlanmadan Ölümü Halinde, Sözleşme Gereği Arsaya Konmuş “İpotek” İle Bağımsız Bölümlere Ek Olarak Alınacak “Nakit”in Veraset ve İntikal Vergisi Matrahının Tespitinde Esas Gayrimenkul Değerini Ne Şekilde Etkileyeceği

d-İntikal Konusu Gayrimenkullerin Emlak Vergisi Tarhına Esas Değerle Değerlenip Beyan Edileceği Hükmü, Bir Asgari Miktar Belirlemesi Olup Mirasçıların Daha Yüksek Miktarda Beyanda Bulunmuş Olmaları Halinde, Bu Beyanların Sözkonusu Emlak Vergisi Tarhına Esas Miktarlara İndirilmesi ve Bu Konudaki Düzeltme Taleplerinin Vergi Hatası Çerçevesinde İncelenmesinin Mümkün Olmaması

e-Mirasçılara Arsa Olarak İntikal Eden Gayrimenkulün Üzerinde, İntikal Tarihi İtibariyle Binaların da Bulunması Halinde Gayrimenkul Değerlemesi

Z-SERVET UNSURLARINI DEĞERLEMEDE YETKİ



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

     AMORTİSMANLAR VE KARŞILIKLAR

I-AMORTİSMANLAR

A-GENEL AÇIKLAMA

B-AMORTİSMAN KAVRAMI VE TANIMI

1-Amortisman Kavramı

     2-Amortisman Tanımı

3-İmtiyazlı İşletmelerin Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerinin Ne Şekilde Amortismana Tabi Tutulacağı

a-Genel Olarak

b-Sermaye Amortismanı

c-Özel Maliyet Amortismanı

d-Teknik Amortisman

C-AMORTİSMAN AYRILMASINI GEREKLİ KILAN NEDENLER

     1-Teknik Nedenler

     2-İktisadi Nedenler

     3-Sürekli İlişkilerin Ortaya Çıkarttığı Etkenler

D-AMORTİSMANIN KONUSU, AMACI VE HESAPLAMA USULLERİ

     1-Amortismanın Konusu

     a-İşletmede Bulunmaları (Envantere Dahil Olma)

     b-İşletmede Bir Yıldan Fazla Kullanılabilmesi

     c-Aşınmaya,  Yıpranmaya  ve  Kıymetten  Düşmeye  Maruz Bulunması

     d-İktisadi Kıymet Tutarlarının Belirli Seviyenin Üzerinde Olması

     2-Amacı

     3-Amortisman Hesaplama Usulleri

     4-Özellik Taşıyan Bazı Durumlar

          a-Yıl İçinde İşe Başlanılması, İşin Bırakılması ve İşin Durdurulması Halinde Amortisman Ayırımı

b-Basit Usulden Gerçek Usule Geçen Mükellefler İle Öteden Beri Faaliyete Devam Eden Serbest Meslek Erbabının ve İlk Defa Gerçek Usulde Mükellef Olanlarda Amortisman

c-Yıl İçinde Kullanılmayan Kıymetlerde Amortisman Uygulaması

d-Kullanılmış Kıymetlerde Amortisman

e-Dar Mükellefiyette Amortisman

f-Mülkiyet Durumunun Amortismana Etkisi

g-Finansal Kiralama (Leasing) İşlemlerinde Amortisman

h-Faaliyetini Sürdüren Bir İşletmenin Üretim Yapmak Üzere Yeni Bir Ünite Tesisine Yönelik Yatırımlarını Tamamlamadan Satın Aldığı Makineler Üzerinden Amortisman Ayırıp Ayıramayacağı

ı-Satın Alınan Fakat Yapılan Kira Sözleşmesi Gereği Satıcının Tasarrufuna Bırakılan Makine ve Tesisat Üzerinden Amortisman Ayrılıp Ayrılamayacağı

i-Satın Alınan Yedek Makine ve Tesisatın Kullanıma Tahsis Edilmemesi Nedeniyle Amortisman Ayrılıp Ayrılamayacağı

j-Satın Alınan İktisadi Kıymetin Maliyetinin Birkaç Aşamada Tamamlanması (Örneğin Yıl İçinde Satın Alınarak Fatura Edilen Makinenin Nakliye, Sigorta, Montaj Giderlerinin İkinci Yılda Gerçekleşmesi) Halinde Makinenin Fatura Bedeli Üzerinden Alındığı Yıldan İtibaren Amortismana Tabi Tutulup Tutulamayacağı

k-Yatırımların Finansmanında Kullanılan Kredi Faizlerini Maliyet Bedeline İlave Ederek Amortisman Yoluyla İtfa Eden Mükellefin Daha Sonra Bundan Vazgeçerek Bakiye Faiz Miktarını Bir Defada Gider Yazamayacağı

l-Bankaların Kredi Alacaklarından Dolayı Edindikleri Gayrimen-kullerin Amortismana Tabi Tutulması

m-Aktifte Kayıtlı Olan Amortismana Tabi İktisadi Kıymetin Çalınması Halinde Bu Kıymet İçin Amortisman Ayrılıp Ayrılmayacağı

n-Narenciye Bahçesi, Zeytinlik, Meyve Bahçesi ve Benzeri Üretim Bahçeleri Meydana Getiren Defter Tutmak Zorunda Birinci ve İkinci Sınıf Çiftçilerde Amortisman Uygulaması

o-Envanterde Kayıtlı Bulunan Sanat Eserlerinin Amortismana Tabi Tutulması

ö-Makine, Taşıt ve Tesis Gibi Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Çalıştırılmasına Sarf Malzemesi Olarak Kullanılanlar Dışında Kalan Yedek Parçalarda Amortisman Uygulaması

p-Otoyol Yapımı İşi İle Uğraşanların İşin Bitiminde Şantiye Mahallinde Terkettikleri Şantiye Binası ve Benzeri Bina ve Eklentilerin Amortismana Tabi Tutulup Tutulmayacağı

r-Taşıtlarla İlgili Olarak Ayrılan Amortismanların Gelir ve Kurumlar Vergisi Matrahlarının Tespitinde Ne Şekilde Dikkate Alınacağı Yolunda İlgili Kanunlarda Yapılmış Bulunan Düzenlemeler

E-AMORTİSMAN AYIRMA YÖNTEMLERİ

     1-Sabit Yüzdelerle Amortisman (Normal Amortisman)

a-31.12.1982 Tarihine Kadar Aktife Giren İktisadi Kıymetlerde Amortisman Uygulaması

     b-1.1.1983 Tarihinden İtibaren Aktife Giren İktisadi    Kıymetlerde Amortisman Uygulaması

c-1.1.1995 Tarihinden İtibaren Aktife Giren İktisadi Kıymetlere Amortisman  Uygulaması

     2-Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman

     a-1.1.1983’den Sonra Aktife Giren İktisadi Kıymetlerde, Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman

b-1.1.1995’den İtibaren Aktife Giren İktisadi Kıymetlerde Azalan Bakiyeler Usulüne Göre Amortisman

3-Fevkalade (Olağanüstü) Amortisman

F-MADENLERDE AMORTİSMAN

G-AMORTİSMAN UYGULAMA İLKELERİ

     1-Oran Bakımından

     2-Süre Bakımından

     3-Amortisman Yöntemini Seçme Bakımından

4-Kıst Amortisman Uygulaması

a-Genel Olarak

b-Azalan Bakiyeler Usulünde Kıst Döneme İsabet Eden Amortisman Kısmının  İtfa Süresinin Sonuna Eklenip Eklenmeyeceği

c-Hesap Dönemlerinde Değişiklik Yapılması Durumunda Kıst Amortisman Uygulaması

c-Muhasebe Kaydı

H-AMORTİSMAN NİSPETLERİ

I-AMORTİSMAN KONUSU DEĞERLERİN ELDEN ÇIKMASI

1-Satılması

a-Kısmen  veya  Tamamen  Amortisman  Ayrılmış  İktisadi Kıymetlerin Satışı

b-Amortisman Giderleri Sonuç Hesaplarına Kısmen İntikal Ettirilen Binek Otoların Satışı

2-Zarar  Görmesi  (Amortismana  Tabi  Malların  Sigorta Tazminatı)

3-Yenileme Fonu

a-Genel Olarak

b-Yenileme Fonu Ayırmanın Koşulları

c-Yenileme Fonu Uygulamasına İlişkin Özellikli Durumlar

4-Maliyet Bedeli Artırımı

a-Genel Olarak

b-Maliyet Bedeli Artırımının Konusu

c-Maliyet Bedeli Artırımında Uyulacak İlkeler

d-Maliyet Bedeli Artırımında Vergilendirme ve Muhasebeleştirme İle İlgili Düzenlemeler

e-Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulan Sabit Kıymetlerde Maliyet Artış Fonunun Hesabı

     f-Yeniden Değerleme İşlemi Yapılmayan İşletmelerde Maliyet Artış Fonunun Hesabı

     g-Değerleme Yapan ve Yapmayan İşletmelerin Karşılaştırılması

          h-İştirak Hisselerinin Satışı ve Maliyet Bedeli Artırımı

     ı-Değerlendirme

İ-AKTİFLEŞTİRİLEN GİDERLERDE AMORTİSMAN

     1-Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri ve Amortismanı

     a-Niteliği

          b-Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinin Gider Türleri İtibariyle Kapsamı

     c-Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinde Değerleme Ölçüsü

          d-Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinin Zarar Yazılması

     2-Peştemallıklarda Amortisman

     3-Özel Maliyet Bedeli ve Amortismanı

a-Genel Olarak

b-Özel Maliyet Bedelinin Aktifleştirileceği Haller

     c-Özel Maliyet Bedelinin İtfası (Amortisman)

d-Özellik Gösteren Durumlar

e-Kira Süresinin Sonradan Değişmesi Halinde İtfa İşlemi

f-Kiralanan Şeyin Kiracı Tarafından Başkasına Kiralanması

g-Kira Süresinin Çok Uzun Olması

h-Yeniden Değerlemeye Tabi Olup Olmaması

ı-Katma Değer Vergisi Kanunundaki Yeri

i-Özel Maliyet Bedelinin Kiracı ve Kiralayan Yönünden Önemi

     j-Alacaklarda Amortisman

     1-Değersiz Alacaklar

a-Genel Olarak

b-Yargı Kararı

c-Kanaat Verici Belge

d-Aciz Vesikasına Bağlanan Alacaklar

2-Şüpheli Alacaklar

a-Genel Olarak

b-Alacağın Şüpheli Alacak Haline Gelmesi ve Karşılık Ayrılabilmesi İçin Aranan Şartlar

c-Şüpheli Alacak ve Karşılık Ayırmada Özellik Taşıyan Durumlar

3-Vazgeçilen Alacaklar

a-Genel Olarak

b-Alacağın Tahsilinden Vazgeçilmesi Koşulları

K-SERMAYEDE AMORTİSMAN

L-AMORTİSMANLARLA İLGİLİ MUHASEBE KAYITLARI

1-Amortisman Hesapları

2-Tekdüzen Hesap Planında Amortisman Uygulamasının Muhasebe Kayıtlarına İntikali İçin Öngörülen Hesaplar

a-Amortismanlarla İlgili Bilanço Hesapları

b-Amortismanlarla İlgili Gider Hesapları

3-Amortisman Ayrılmasına İlişkin Kayıtlar

a-Direkt Yönteme Göre Amortisman Kaydı

     b-Endirekt Yönteme Göre Amortisman Kaydı

     4-Amortismana Tabi Malların Satılmasına İlişkin Kayıtlar

5-Amortisman Konusu Değerlerin Afetler Sonucu Değer Kaybına Uğraması ve Sigortadan Tazminat Alınmasına İlişkin Kayıtlar

          a-Kısmi Hasar Durumu

     b-Tam Hasar Durumu

c-Amortismana Tabi İktisadi Kıymetin Sigorta Tazminatı Yanında Olağanüstü (Fevkalade) Amortismandan Yararlanması

     6-Yenileme Fonu Ayrılması  ve Kullanılmasına İlişkin Kayıtlar

     7-Aktifleştirilen Giderler ve Peştemallıklara İlişkin Amortisman Kayıtları

     a-İlk Kuruluş ve Örgütlenme Giderlerinde

b-Peştemallıklarda

     c-Özel Maliyet Bedellerinde

     3-Özel Maliyet Amortismanı

     8-Alacaklarda Amortismana İlişkin Kayıtlar

          a-Değersiz Alacaklarda

     b-Şüpheli Alacaklarda

     c-Vazgeçilen Alacaklarda

M-YENİDEN DEĞERLEME

     1-Genel Olarak

2-Yeniden Değerlemenin Kapsamı

a-Mükellefler Açısından

b-İktisadi Kıymetler Açısından

c-Amortismana Tabi Olduğu Halde Yeniden Değerlemeye Tabi Olmayan İktisadi Kıymetler

3-Örnek Uygulama

a-Yeniden Değerleme Artışının Hesaplanması

b-Yeniden Değerleme İşleminin Muhasebeleştirilmesi

     c-Yeniden Değerleme Sonrası Amortismanların Hesaplanması ve Muhasebeleştirilmesi

4-Yeniden Değerlenen Duran Varlıkların Satılması

a-Değer Artışının Sermayeye Eklenmeden Önce Duran Varlıkların Satılması

     b-Değer Artışının Sermayeye Eklenmesinden Sonra Duran Varlıkların Satılması

     5-İştiraklerin Yeniden Değerleme Artışı ve Muhasebeleştirilmesi

6-Yeniden Değerleme İle İlgili Önemli Noktalar

II-KARŞILIKLAR

A-TANIMI VE KAPSAMI

B-KARŞILIK TÜRLERİ

     1-Şüpheli Alacak Karşılıkları

     2-Ödeme ve Risk (yüküm) Karşılıkları

     3-Değer Azalışı Karşılıkları (Değeri Düşen Mallar Karşılığı)

          a-Değeri Düşen Mallarda Karşılık Ayrılması

b-Muhasebeleştirilmesi

C-FİRELERİN DURUMU

D-HEDİYE KAMPANYALARI NEDENİYLE AYRILAN KARŞILIKLAR

E-KAPANAN YILA AİT OLAN VE MİKTARI KESİN OLARAK HESAPLANABİLEN GİDERLER İÇİN AYRILAN KARŞILIKLAR


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

ÖZSERMAYE  KIYASLAMASI  YOLUYLA

KAZANCIN SAPTANMASI

I- ÖZEL VARLIK – TİCARİ VARLIK AYIRIMI 

II- BİLANÇO VE ÖZSERMAYE KIYASLAMASINDAKİ YERİ

A-BİLANÇO 

     1-Bilançonun Tanımı 

     2-Bilançonun İlkeleri 

          a-Varlıklara İlişkin İlkeler

          b-Yabancı Kaynaklara İlişkin İlkeler  

          c- Özkaynaklara İlişkin İlkeler 

Bilanço Düzenleme Kuralları  

4- Bilançonun Biçimsel Yapısı  

B-BİLANÇO DİPNOTLARI 

C-BİLANÇO DİPNOTLARI AÇIKLAMALARI

     1-Kayıtlı Sermaye Tavanı

     2-Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri İle Üst Düzey Yöneticilere Verilen Avans ve Borçlar

     3-Aktif Değerlerin Toplam Sigorta Tutarı

     4-Alacaklar İçin Alınmış İpotek ve Diğer Teminatlar

     5-Yabancı Kaynaklar İçin Verilen İpotek ve Teminatlar

     6-Pasifte Yer Almayan Taahhütlerin Tutarı

     7-Kasa ve Bankalardaki Döviz Mevcutları

     8-Yurt Dışından Alacaklar (Avanslar Dahil)

     9-Yurt Dışına Borçlar (Avanslar dahil)

     10-Tedavüldeki Tahvil ve Finansman Bonolarından Banka Garantili Olanlar

     11-Yararlanılacak Yatırım İndirim Tutarı

     12-Tedavüldeki Tahvillerden Hisse Senedine Dönüştürülebilir Nitelikte Olanlar

     13-Sermayeyi Temsil Eden Hisse Senetleri

     14-Cari Dönemde İhraç Edilmiş Hisse Senedi

     15-İşletme Sahibinin veya Sermayesinin %10 ve Daha Fazlasına Sahip Olanlar

     16-Sermayenin %10 ve Daha Fazlasına Sahip İştirak ve Bağlı Ortaklıklar

     17-Stok Değerleme Yöntemi

     18-Cari Dönemdeki Maddi Duran Varlık Hareketleri

     19-Ana Kuruluş, Bağlı Ortaklık ve İştiraklerin Ticari Alacak ve Borç İçindeki Payları

     20-Cari Dönemdeki Ortalama Personel Sayısı

     21-Bilanço Tarihinden Sonra Ortaya Çıkan ve Açıklamayı Gerektiren Bilgi

     22-Şarta Bağlı Zarar ve Karlar

     23-İşletmenin Gayrisafi Kar Oranında Önemli Ölçüdeki Değişiklikler

     24-Bankalardaki Mevduatın Bloke Edilen Tutarı

     25-Menkul Kıymetlerin Kimlere Ait Olduğu

     26-Bedelsiz Hisse Senedi Tutarları

27-Kredilere ve Çıkartılmış Menkul Kıymetlere İlişkin Tahakkuk Etmemiş Gelecek Döneme İlişkin Borçlar

     28-Ortaklar, İştirakler, Bağlı Ortaklar Lehine Girilen Yükümlülükler

     29-Diğer Açıklayıcı Notlar

     30-Bilançonun Onaylandığı Tarih

D- BİLANÇONUN ÖZSERMAYE KIYASLAMASINDAKİ YERİ  

ÖZSERMAYENİN TANIMI VE HESAPLANMASI

A-ÖZSERMAYENİN TANIMI 

B-ÖZSERMAYENİN HESAPLANMASI 

     1-Özsermayenin Hesaplanmasında Gerçek Aktif  

          a-Zararlar  

          b-Ödenmemiş Sermaye  

          c-Amortismanlar

          d-Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler 

          e-  Karşılıklar 

          f- Nazım Hesaplar  

          g- Şahsi Hesaplar 

          h- Tahvil Satışından Doğan Emisyon Primleri  

     2-Özsermayenin Hesaplanmasında Borçlar  

          a-Senetli ve Senetsiz Borçlar  

          b- Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler  

     3-Özsermayenin Hesaplanmasında Diğer Hesaplar  

          a-İlk ve Tesis Taazzuv Giderleri (Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri)

          b-Reeskont Hesapları 

          c-Vergiye Tabi Olmayan Kârlar  

     4-Özsermayenin Toplama Yoluyla Saptanması  

C-ÖZSERMAYENİN HESAPLANMASINA İLİŞKİN ÖRNEKLER 

D-KÂRIN ÖZSERMAYE KIYASLAMASI YOLUYLA SAPTANMASI  

     1-İşletmeye Eklenen Değerler  

     2-İşletmeden Çekilen Değerler 

E-SENTEZ YÖNTEMİYLE ÖZSERMAYENİN HESABI 


BEŞİNCİ BÖLÜM

SONUÇ HESAPLARI YOLUYLA

KAZANCIN SAPTANMASI

I-SONUÇ HESAPLARI KAVRAMI

II-SONUÇ HESAPLARININ UNSURLARI

A-GELİRLER

B-GİDERLER

1-Alış Giderleri

2-Personel Giderleri

3-Vergi, Resim ve Harçlar

4-Yönetim Giderleri

5-Finansman Giderleri

6-Dışarıdan Sağlanan Hizmet Giderleri

III-SONUÇ HESAPLARININ VERGİ KANUNLARI KARŞISINDAKİ DURUMU

A-GELİRLER

1-Vergiye Tabi Gelirin Özellikleri

a-Tahakkuk İlkesi

b-Belgelendirme İlkesi

c-Dönemsellik İlkesi

d-Kişisellik İlkesi

2-Vergiye Tabi Olan Gelirler

a-Gelir Vergisi Kanunu’na Göre

b-Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre

B-GİDERLER

1-Giderlerle İlgili İlkeler

a-Tahakkuk İlkesi 

b-Belgelendirme İlkesi

c-Dönemsellik İlkesi

2-Kazancın Tespitinde İndirilecek Giderler

a-Gelir Vergisi Kanunu’na Göre

b-Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre

3-Kazancın Tespitinde İndirilemeyecek Giderler (Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler)

a-Gelir Vergisi Kanunu’na Göre

b-Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre

C-YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE SONUÇ HESAPLARININ ÖZEL DURUMU

     1-Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarma İşleri

     2-Ortak (Müşterek) Genel Giderlerin Dağıtımı

a-Yıl İçinde Birden Fazla İnşaat ve Onarma İşinin Birlikte Yapılması

b-İnşaat ve Onarma İşlerinin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması

c-Dağıtıma Tabi Tutulacak Ortak (Müşterek) Genel Giderler

3-Ortak (Müşterek) Amortismanların Dağıtımı

IV-SONUÇ HESAPLARI YOLUYLA KAZANCIN SAPTANMASINA İLİŞKİN ÖRNEKLER

A-GENEL OLARAK

B-TİCARİ İŞLETMELERDE DÖNEM İÇİ VE DÖNEM SONU MUHASEBE İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ÖRNEK

C-TEKDÜZEN MUHASEBE SİSTEMİNE GÖRE ÜRETİM İŞLETMELERİNDE DÖNEM SONU UYGULAMASI VE ÖRNEĞİ

1-Firma Ortalama Maliyet Yönetimini Kullanmakta Olup Stok  Hareketleri Aşağıdaki Gibidir;

2-Miktar Sağlaması

3-Üretime Sevk Edilen İlk Madde ve Malzemelere İlişkin Muhasebe Kayıtları

4-Dönem İşçilik Giderlerinin Mamullere Yüklenmesi

5-Dönem Amortisman Giderinin Mamüllere Yüklenmesi 

6-Diğer Genel Üretim Giderlerinin Mamullere Yüklenmesi

7-Yansıtma Hesaplarının Kullanılarak Satılan Mamul Maliyetlerinin Hesaplanması

8-Tam Maliyet Yönetimine Göre Giderlerin Mamullere Yüklenmesi

9-Satışların Maliyet Tablosu

D-ÖZEL İNŞAAT İŞLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ İLE İLGİLİ ÖRNEK UYGULAMA

E-YILARA YAYGIN İNŞAAT ONARIM İŞLERİYLE İLGİLİ ÖRNEK UYGULAMA


ALTINCI BÖLÜM

İŞLETMELERİN VERGİ SORUMLULUĞU

I-VERGİ SORUMLULUĞU

A-VERGİ SORUMLULUĞUN TANIMI

B-VERGİ KANUNLARINA GÖRE SORUMLULUK HALLERİ

1-Vergi Kesenlerin Sorumluluğu

a-Gelir Vergisi Kanununda

b-Kurumlar Vergisi Kanununda

c-Katma Değer Vergisi Kanununda

d-Veraset ve İntikal Vergisi Kanununda

e-Damga Vergisi Kanununda

2-Kanununi Temsilcilerin Sorumluluğu

3-Karnesiz Hizmet Erbabı Çalıştıranların Sorumluluğu

4-Mirasçıların Sorumluluğu

II-VERGİNİN KAYNAKTA KESİLMESİ (STOPAJ) USULÜ

A-STOPAJ USULÜNÜN TANIMI

B-STOPAJ USULÜNÜN YARARLARI

1-Verginin Tahsilini Hızlandırması

2-Ekonomik Konjonktürü İzlemesi

3-Vergi Kaybını Önlemesi

4-Vergi İdaresine Kolaylık Olması

5-Tahsil Giderlerini Azaltması

C-STOPAJ USULÜNÜN SAKINCALARI

1-Uygulamada Alanının Sınırlı Olması

2-Geçici Bir Tahsil Usulü Olması

3-Artan Oranlılığı Kavramaması

4-Vergi Mükellefinin Durumunu Dikkate Almaması

III-VERGİNİN KAYNAKTA KESİLMESİNDE SORUMLULUK

IV-GELİR VERGİSİNDE VERGİ KESİNTİSİ

A-ÜCRETLERDE VERGİ KESİNTİSİ

1-Genel Olarak

2-Ücretlerde Vergi Kesintisi İle İlgili Bazı Danıştay Kararı Özetleri

B-SERBEST MESLEK ÖDEMELERİNDE VERGİ KESİNTİSİ

1-Genel Olarak

2-Telif Kazançlarda Vergi Kesintisi

3-Vergi Kesintisi Yapılamayacak Ödemeler

C-YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARMA İŞLERİNDE VERGİ KESİNTİSİ

D-DAR MÜKELLEFİYETE TABİ OLANLARA YAPILAN ÖDEMELERDEN VERGİ KESİNTİSİ

E-GAYRİMENKUL SERMAYE İRATLARINDA VERGİ KESİNTİSİ

F-DAĞITILSIN VEYA DAĞITILMASIN KVK. NUN 8/4 İLE GVK.NUN 75/4 NUMARALI BENTLERİNDE YAZILI KAZANÇ VE MENKUL SERMAYE İRADLARINDA VERGİ KESİNTİSİ

1-Dar Mükellef Kurumlarca Yapılacak Stopaj

2-İndirim Ve İstisnalar Üzerinden Yapılacak Stopaj

3-Temettü Vergilemesine İlişkin Stopaj

G-KURUMLAR VERGİSİNDEN İSTİSNA EDİLEN KAZANÇLARDA  GELİR VERGİSİ KESİNTİSİ

1- İştirak Kazançları İstisnası

2- Risturn İstisnası

3- Yatırım Fon ve Ortaklıklarının Portföy İşletmeciliğinden Doğan Kazançlarında İstisna

a-Yatırım Fon ve Ortaklıklarının Portföy İşletmeciliğinden Doğan Kazançlarının Vergilendirilmesi

b-A Tipi Yatırım ve Ortaklıklarının Portföy İşletmeciliğinden Doğan Kazançlar İle Risk Sermayesi ve Gayrimenkul Yatırım veya Ortaklıklarının Kazançlarından Yapılacak Gelir Vergisi Kesintisi

c-B Tipi Yatırım Fon veya Ortaklıklarının Portföy İşletmeciliğinden Doğan Kazançlarından Yapılacak Gelir Vergisi Kesintisi

4- Rüçhan Hakkı Kuponlarının Satışından Sağlanan Kazançlar  ve Emisyon Primleri

5- Vergi Yükü Hakkında Bilgi

6- Kurumlarda Gelir Vergisi Kesintisi

a- GVK’nın 75/1, 2 ve 3. Maddelerinde Yazılı Kar Paylarından Yapılacak Gelir Vergisi Kesintisi

b- Kurumlar Vergisinden Müstesna Kazanç ve İratlardan (İştirak Kazançları Hariç) Yapılacak Gelir Vergisi Kesintisi

c- Dar Mükellef Kurumlarda Gelir Vergisi Kesintisinin Hesabı

7-Vakıf ve Derneklerin Gelirlerinden Yapılacak Vergi Kesintisi ve Muafiyetlerin Kaldırılması

a- Genel Açıklamalar

b-Gelirleri Stopaja Tabi Olmayacak Dernek ve Vakıflar

c-Vergi Tevkifatı Yapmak Durumunda Olanların Dernek ve Vakıflara Yapacakları Ödemelerden Stopaj Yapmaları

d)Yürürlük Tarihi

e)Dernek ve Vakıflara Ait Okul, Kitap Yayınevi, Sağlık Hizmetleri Gibi Faaliyetlerden Elde Edilen Kazançlara İlişkin Kurumlar Vergisi Muafiyetinin Kaldırılması

8-Yurt Dışında İnşaat, Onarma, Montaj İşleri ve Teknik Hizmetlerden Sağlanan Kazançlar

H-HER NEVİ TAHVİL FAİZLERİ, HAZİNE BONOSU FAİZLERİ İLE GELİR ORTAKLIĞI SENETLERİNDE VERGİ KESİNTİSİ

I-MEVDUAT FAİZLERİNDE VERGİ KESİNTİSİ

İ-FAİZSİZ OLARAK KREDİ VERENLERE ÖDENEN KÂR PAYLARI İLE KÂR VE ZARAR ORTAKLIĞI BELGESİ KARŞILIĞI ÖDENEN KÂR PAYLARI VE ÖZEL FİNANS KURUMLARINCA KÂR VE ZARARA KATILMA  KARŞILIĞI ÖDENEN KÂR PAYLARINDA VERGİ KESİNTİSİ

J-MİLLİ PİYANGO BİLETİ SATANLARA ÖDENEN KOMİSYON, PRİM VE BENZERİ ÖDEMELERDE VERGİ KESİNTİSİ

K-ZİRAİ KAZANÇLARDA VERGİ KESİNTİSİ

1-Tanımı, Kapsamı ve Sınırları

a-Tanımı ve Kapsamı

b-Sınırları

2-Zirai Kazançlarda Vergi Kesintisi

L-PTT ACENTELİĞİ YAPANLARA, BU FAALİYETLERİ NEDENİYLE ÖDENEN KOMİSYON BEDELLERİ ÜZERİNDEN  YAPILACAK VERGİ KESİNTİSİ

M-ESNAF MUAFLIĞINDAN YARARLANANLARA MAL VE HİZMET ALIMLARI KARŞILIĞINDA YAPILAN  ÖDEMELERDE VERGİ KESİNTİSİ

N-GVK’NUN 75/14. BENDİNDE YER ALAN MENKUL SERMAYE İRATLARINDA VERGİ KESİNTİSİ

O-VERGİ KESİNTİSİ İLE İLGİLİ BAZI DANIŞTAY KARARLARI VE ÖZELGELER

V-GELİR VERGİSİ KESİNTİSİNDE ESASLAR

VI-GELİR VERGİSİ KESİNTİSİNİN BEYANI

A-BEYANNAMENİN VERİLME ZAMANI

B-BEYANNAMENİN VERİLME YERİ

C-BEYANNAMEDE GÖSTERİLEN VERGİNİN ÖDENMESİ

D-MUHTASAR BEYANNAME YÖNÜNDEN ÖZELLİKLİ BAZI DURUMLAR

1-Muhtasar Beyannamelerini Aylık Vermek Zorunda Olanlar

2-Büyükşehir Belediyesine Dahil İlçe Belediyelerinde Yapılan Ödemelere Ait Muhtasar Beyannamenin Verilmesi

3-Muhtelif Yerlerde Bulunan Şubelerde Çalışan Hizmet Erbabına Ait Muhtasar Beyannamenin Verilmesi

4-Belirsiz Dönemlerde Yapılan Tevkifata Tabi Ödemelere Ait Muhtasar Beyannamenin Verilmesi

5-İşletme Sahibinin Yanında Çalıştırmış Olduğu Çocuğu ve Eşine Ücret Ödemesinde Bulunmaması Durumunda

6-Birden Fazla Şubesi Bulunan İşletmelerin Bu Şubelerinin Her Birinde On Kişiden Az Hizmet Erbabı Çalıştırmaları Durumunda

7-Öteden Beri İşçi Çalıştıranların İşçi Çalıştırmadığı Durumlarda Yapılacak İşlemler

VII-KURUMLAR VERGİSİNDE VERGİ KESİNTİSİ

A-GENEL OLARAK

B-KURUMLAR VERGİSİ KESİNTİSİ

1-Kapsamı

2-Vergi Kesintisine Tabi Kazanç ve İratlar

3-Vergi Kesintisi Yapacak Olanlar

4-Vergi Kesintisinin Matrahı, Ödenmesi ve Kesinti Oranı

a-Ücretler

b-Serbest Meslek Kazançları

c-Gayrimenkul Sermaye İratları

d-Menkul Sermaye İratları

e-Hakların Satışı, Devir ve Temliki Karşılığında Alınan Bedeller

5-Kesintiye Tabi Tutulmuş Olan Kazanç ve İratların Beyanı

6-Kazanç ve İratların Bunları Sağlayanlar Tarafından Beyan Edilmesi

7-Vergi Tevkifat Oranlarını Değiştirmede Bakanlar Kurulunun Yetkisi

C-TEVKİFAT ORANLARI

VIII-NET ÖDEMELERDE VERGİ KESİNTİSİ

A-GELİR VERGİSİ KESİNTİSİNDE

1-Ücret ve Ücret Sayılan Ödemelerin Net Ödenmesi

2-Serbest Meslek Ödemesinin Net Yapılması

3-Kesintiye Tabi Gayrimenkul Sermaye İratlarının Net Ödenmesi

IX-VERGİ KESİNTİLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

A-GELİR VERGİSİ KESİNTİLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

     1-Ücretlerde Vergi Kesintisinin Muhasebesi

a-SSK Taban ve Tavan Ücretleri

     2-Serbest Meslek Ödemelerine İlişkin Vergi Kesintisinin Muhasebesi

     3-Yıllara Yaygın İnşaat İşlerinde Vergi Kesintisinin Muhasebesi

4-Dar Mükellefiyette Vergi Kesintisinin Muhasebesi

5-Gayrimenkul Sermaye İratlarında Vergi Kesintisinin Muhasebesi

     6-Faizlerde, Gelir ve Kâr Paylarında Vergi Kesintisinin Muhasebesi

a-Her Nevi Tahvil Faizleri ve Hazine Bonosu Faizleri İle Gelir Ortaklığı Senetlerinden Sağlanan Gelirlerin Muhasebesi

     b-Mevduat Faizlerinde Vergi Kesintisi

          c-Faizsiz Kredi Verenlere Ödenen Kâr Payları

d-Kâr ve Zarar Ortaklığı Belgesi Karşılığı Ödenen Kâr Payları ve  Özel Finans Kurumlarınca Kâr ve Zarara Katılma Karşılığı Ödenen Kâr Payları

7- Zirai Kazançlarda Vergi Kesintisinin Muhasebesi

     8- Gider Pusulası Karşılığı Yapılan Ödemelerde Vergi Kesintisinin Muhasebesi

B-KURUMLAR VERGİSİNDE (DAR MÜKELLEFİYETTE), VERGİ KESİNTİSİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

1-Menkul Sermaye İradı Ödemelerinde Vergi Kesintisinin Muhasebesi

     2-Telif, İmtiyaz, İhtira, İşletme, Ticaret Unvanı Gibi Haklara İlişkin  Vergi Kesintisinin Muhasebesi

     3-Serbest Meslek Ödemelerine İlişkin Vergi Kesintisinin Muhasebesi


YEDİNCİ  BÖLÜM

İŞLETMELERİN SONA ERMESİ

I-GENEL AÇIKLAMA

II-GELİR VERGİSİ YÖNÜNDEN SONA ERME

A-FERDİ İŞLETMELER

1-İşin Bırakılması (Satış)

a-Genel Olarak

b-Faaliyeti Durdurulan Ticari İşletmeden Kaynaklanan Mükellefiyetlerin Sona Ermesi (1.1.1999 Tarihinden Sonraki Uygulama) 

2-Ölüm

a-Genel Olarak

b-Ölüm Halinde Sürelerin Uzaması

3-Devir

B-ADİ ORTAKLIKLAR

1-Genel Olarak

2-Satış ve Devir

3-Ortaklardan Birinin Ölümü veya Ortaklık Payını Satması

4-Adi Ortaklığın Feshi

C-KOLLEKTİF ŞİRKETLER

1-Genel Olarak

2-Tasfiye ve Tür Değiştirme

3-Kollektif Şirket Ortağının Ölmesi Halinde Vergilendirme

D-ADİ KOMANDİT ŞİRKETLER

D-İŞİ BIRAKMA HALİNDE KDV UYGULAMASI

1-Genel Olarak

1-Tek Başına Gelir Vergisi Mükellefi Olanların Durumu

2-Ortaklık Şeklinde Gelir Vergisi Mükellefi Olanların Durumu

a-Ortaklığı Sona Erdiren ve Erdirmeyen Hisse Devri İşlemlerinde KDV

b-Ortaklardan Birinin Mal Alarak Ortaklıktan Ayrılması ile Kâr Ortağının İşletmeden Ayrılması Halinde KDV

3-Kurumlar Vergisine Tabi Anonim ve Limited Şirketlerin Durumu

a-Anonim Şirketlerde Ortaklardan Birisinin Ayrılması Halinde KDV

b-Limited Şirketlerde Ortaklardan Birinin Ayrılması Halinde KDV

4-İşi Bırakan Mükelleflerin İndiremedikleri KDV’yi Gider Yazabilecekleri

a-Genel Olarak

b-İşi Bırakan Mükelleflerin Yüklenip İndiremedikleri KDV’ler Hakkında Yapılabilecek İşlemler

III-KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN SONA ERME

A-TASFİYE

1-Genel Olarak

2-Tasfiyenin Tanımı

3-Tasfiyenin Kapsamı

4-Tasfiyenin Türleri

a-Tam Tasfiye

b-Kısmi Tasfiye

c-Tasfiyesiz Paylaşma 

5-Tasfiyenin Kuralları

6-Tasfiye Fazlası ve Tasfiye Noksanı

7-Tasfiye Dönemi

8-Tasfiyenin Başlangıcı ve Sonu

9-Tasfiye İle İlgili Yapılacak İşlemler

10-Tasfiye Kayıtlarının Yürütülme Esasları

11-Tasfiye Kârı

a-Bilanço Esasına Göre Tasfiye Kârı

12-Tasfiye Beyannamesi ve Tasfiye Sonucunun Kesin Olarak Saptanması

a-Tasfiyenin Aynı Takvim Yılı İçinde Tamamlanması Halinde

b-Tasfiyenin Birden Fazla (Müteaddit) Dönemleri Kapsaması Halinde

c-Tasfiye Beyannamesinin Doldurulması ve Ekleri

d-Tasfiye Kârı Üzerinden Tarh Olunan Vergilerin Ödenmesi

e-Savunma Sanayii Destekleme Fonunun Ödenmesi

13-Tasfiye Memurlarının Sorumluluğu

a-Vergilerin Ödenmesi veya Karşılık Ayrılması Zorunluluğu

b-Diğer Kanunlara Konulan Zorunluluklar

14-Tasfiye İşlemlerinin İncelenmesi

15-Tasfiye Halinde Zamanaşımı

16-Tasfiye Döneminde Faaliyette Bulunduğu ve Gelir Elde Ettiği Yolunda Bir Tespit Yapılmadan Re’sen Vergi Tarh Edilmeyeceği

B-BİRLEŞME

     1-Tanım ve Açıklama

2-Türk Ticaret Kanunu Açısından Şirketlerin Birleşmesi

a-Şirketlerin Birleşmesi

b-Nev’i Değiştirme

c-Tasfiyesiz İnfisah

3-Kurumlar Vergisi Açısından Şirketlerin Birleşmesi

a-Birleşme

b-Devir

4-Birleşme Çeşitleri

a-Birleşme

b-Devir

c-Şekil Değiştirme

5-Birleşme Değer Fazlası veya Değer Noksanı

6-Birleşme Fazlası veya Noksanı

7-Birleşme Pirimi

8-Verilecek Pay Miktarı

9-Birleşmede Yapılacak İşlemler

a-Bir Anonim Şirketin Diğer Bir Anonim Şirket Tarafından Devir Alınması (TTK. Md. 451)

b-Birden Çok Anonim Şirketlerin Bütün Aktif ve Pasiflerini, Yeni Kurulacak Bir Şirkete Ortak Olmak Üzere Birleşmesi

c-Birleşme ve Devralmalarda Rekabet Kurulundan İzin Alınması

10-Birleşme Halinde Vergilendirme

a-Birleşen (İnfisah Eden) Şirketin Birleşme Öncesi Faaliyetlerinin Beyanı

b-Birleşmede Birleşen Kurumun Sorumluluğu

11-Birleşmede Katma Değer Vergisi

a-Birleşen (Katılan)(B) Şirketinin Kayıtları

b-Birleşilen Kurum (A)’nın Yapacağı Kayıtlar

C-DEVİR

1-Kapsamı ve Koşulları

a-Birleşme Sonunda İnfisah eden Kurum İle Birleşilen Kurumun Kanuni veya İş Merkezlerinin Türkiye’de Bulunması

b-Münfesih Kurumun Devir Tarihindeki Bilanço Değerlerinin, Birleşilen (Devralan) Kurum Tarafından Kül Olarak Devralınması  ve Bilançoya Aynen Geçirilmesi

c-Birleşilen (Devralan) Kurum Tarafından Münfesih (Devralınan) Kurumun Ortaklarına veya Sahiplerine Devraldığı Servet Oranında Pay Verilmesi

d-Daha Önce Belirtilen Koşullara Uyularak Şekil Değiştirilmesi

2-Devir Halinde Yapılacak İşlemler

3-Devir Halinde Vergilendirme

4-Devir Bilançosu ve Devir Beyannamesi

5-Verginin Ödenmesi

6-Devir İşlemlerinde Katma Değer Vergisi

7-Devrin Sonuçları ve Yapılacak Diğer İşlemler

a-Devirde Envanter Çalışması

b-Devirde Özsermaye

c-Devralınan Şirketin Zararları

d-Devir Nedeniyle Yapılan Giderlerin Durumu

e-Devredilen Sabit Kıymetlere İlişkin Amortisman

f-Devirde Yeniden Değerleme Fonu

g-Birleşme veya Devir Yoluyla İnfisah Eden Şirketlere Ait Taşıtlar

h-Diğer Hususlar

a-Devir Alınan (B) Anonim Şirketinin Kayıtları

b-Devir Alan (A) Anonim Şirketinin Yapacağı Kayıtlar

D-NEV’İ DEĞİŞİKLİĞİ

1-Genel Olarak

2-Kapsamı

3-Muhasebe

4-Nev’i Değişikliğinde Yapılacak İşlemler

a-Limited Şirketin Anonim Şirkete Dönüştürülmesi

b-Şahıs Şirketlerinde Nev’i Değişikliği

5-Nev’i Değişikliğinde Vergilendirme

6-Nev’i Değişikliğinde Vergiler

7-Kollektif Şirketin Anonim Şirkete Dönüşümü ile İlgili Muhasebe Kayıtları

a-Dönüşüm Öncesi Kârın Ortaklar Cari Hesabına Devri

b-(A) Kolletif Şirketi Hesaplarının Kapatılması

c-Dönüşülen Yeni Anonim Şirketin Açılış Kayıtları

8-Anonim ve Limited Şirketlerin, Kollektif Şirkete Dönüşümü

9-Limited Şirketlerin Anonim Şirkete Dönüşümü

a-Genel Olarak

b-Limited Şirket Bünyesinde Yapılacak İşlemler

c-Anonim Şirkete Ait Yapılması Gereken İşlemler

d-Vergi Hukuku Yönünden Nev’i Değiştirme

e-Dönüşümde Taşıtların ve Gayrimenkullerin Vergilendirilmesi

f-Sabit Kıymetlere İlişkin Amortismanlar

IV-BİRLEŞME-DEVİR VE ŞEKİL DEĞİŞTİRME (NEV’İ DEĞİŞİKLİĞİ) HALLERİNDE KATMA DEĞER VERGİSİ UYGULAMASI

A-GENEL OLARAK

B-GELİR VERGİSİ KANUNU’NUN 81. MADDESİNDE BELİRTİLEN İŞLEMLER

1-Ferdi İşletme Sahibinin Ölümü Nedeniyle, İşletmenin Mirasçılar Tarafından Devir Alınması

2-Ferdi İşletmenin Kanuni Mirasçılar Tarafından GVK’nun 81/1. Maddesindeki Şartlara Uygun Olarak Devralınmaması Hali

3-Ferdi Bir İşletmenin Sermaye Şirketine Devri

4-Kollektif ve Adi Komandit Şirketlerin Nev’i Değiştirerek Sermaye Şirketi Haline Dönüşmesi

5-GVK’nun 81. Maddesinin 4 ve 5 No.lu Bentleri

6-GVK’nun 81. Maddesine Uymayan Devir İşlemleri

7-GVK’nun 81. Maddesine Göre Devredilen İşletmenin Bilançosunda Yer Alan KDV’nin Devralan Firmaca İndirilip İndirilemeyeceği

a-Birinci Görüş

b-İkinci Görüş

c-Olaya İlişkin Kişisel Görüşümüz

d-Devir veya Birleşme Yoluyla Sona Eren Kurumların İndiremedikleri KDV’nin Devralan veya Birleşilen Kurumca İndirilip İndirilemeyeceği

8-Diğer Haller

a-Adi Ortaklığın Kollektif Şirkete Devri veya Dönüşü

b-Kollektif Şirkette, Ortaklardan Birisinin Hissesini Satması

c-Kollektif Şirket Ortağının Ölümü Halinde, Payın Varislere Geçmesi

d-Kollektif Şirketin Adi Şirkete Dönüşmesi

e-İşletme Hesabı Esasına Tabi İşletmelerin Sermaye Şirketlerine Devredilmesi

C-KURUMLAR VERGİSİ KANUNU’NUN 37 VE 39. MADDELERİNDE  BELİRTİLEN İŞLEMLER

1-Kurumların Devir İşlemleri

2-Kurumlarda Şekil Değiştirme

3-Birleşme Halinde KDV Matrahı

a-Yeni Kuruluş Yoluyla Birleşmelerde Katma Değer Vergisi Uygulaması

b-Devir (İltihak) Suretiyle Birleşmelerde Katma Değer Vergisi Uygulaması